624 



Uit bovenstaande tabel volgt o.a. dat de onderzochte monsters uit 

 de boring evenals die uit Betjenskelder of uit den omtrek daarvan 

 slechts eene radioactiviteit aangeven in de orde van 10 -12 gram 

 radium per gram, d.i. geen grootere hoeveelheid dan normaal in de 

 meeste gesteenten wordt gevonden. 1 ) Ook de activiteit van tuinaarde 

 valt in dezelfde orde, terwijl alleen het vergelijkingsmonster, de Fango, 

 eene werking aangeeft, merkbaar hierboven gaande. In weerwil 

 echter van die zwakke radioactiviteit, vertoont deze toch in verband 

 met de diepte en aard der lagen een zeker regelmatig verloop, gelijk 

 nit onderstaande geologische interpretatie der resultaten door Dr. Blaauw 

 nog nader moge blijken. 2 ) De twee waarden voor N°. 23, die binnen 

 de grenzen van waarnemingsfouten overeenstemmen, betreffen de 

 activiteitSAvaarden van twee oplossingen, die op een zeer verschillend 

 tijdstip werden gemaakt en onderzocht. 



Aan het einde gekomen van bovengenoemde proefnemingen, moesten 

 wij dus besluiten dat onze resultaten wel eene groote tegenstelling 

 vormden met de in 19J3 aangegeven waarden van Dr. Büohner 

 voor modderstalen uit het meertje; deze vond zelfs voor den 

 blauwen modder uit Betjenskelder eene waarde van 462 X 10 -12 

 gram radium per gram. 



Juist op het tijdstip, dat de onderzoekingen zoover waren gevor- 

 derd, kwam er eene omstandigheid tussehenbeide, die ook vooral 

 mede de aanleiding is geweest, dat wij besloten de proefnemingen 

 hiermee nog niet als geëindigd té beschouwen, integendeel deze nog 

 op uitgebreidere wijze voort te zetten. Van uit Utrecht werden door 

 Prof. Zwaardemaker twee monsters Rockanjer modder gezonden ; 

 van een dezer, die Prof. Zwaardemaker in 1913 van den Heer 

 Trouw uit Rockanje had ontvangen was in het Utrechtsch Labora- 

 torium de radioactiviteit gebleken doordat het gelukt was met dit 

 monster radiogrammen te verkrijgen. Na alle voorgaande ervaringen 

 was het zeker opvallend, dat ik volgens de ,, directe" methode van 

 onderzoek (zie rubriek II) kon vaststellen, dat dit monster stellig 



M In de tabel gelden de activiteitswaarden slechts die der zure oplossingen; in 

 de alkalische oplossingen, zelfs voor de Fango kon ik geene activiteit vinden. Een 

 blanco proef werd nog ter contröl.e genomen met eene oplossing die slechts de 

 voor elke proef benoodigde hoeveelheid chemische stoffen bevatte: ook deze leverde 

 een negatief resultaat op. 



3 ) Van belang zij hier op te merken, dat tot dusverre nog zeer weinig gegevens 

 bestaan over het verband van het radiumgehalte met de diepte beneden het aard- 

 oppervlak. Uit de verrichte onderzoekingen viel echter geen verband af te leiden. 

 Zie: A. S. Eve en D. Mc. Intosch, Trans. Roy. Soc. Canada 1910; E. H. Büchner, 

 Jahrbuch Rad u. El. 10, ]913; H. E. Watson en G. Pal, Phil. Mag. 28, 1914. 



