642 



Vooreerst bevinden zich hier onder het bereik van den waarnemer 

 de accumulatorenbatterij, vanwaar vier draden uitgaan, ten einde 

 a, b, c en ƒ op spanning te kunnen brengen. De verbinding met 

 a, b en ƒ is eene directe, daar deze geleiders steeds tot de spanning 

 van een geheel aantal accumulatoren worden opgeladen ; c daaren- 

 tegen ontvangt juist die potentiaal waarde, die noodig is om, na het 

 laden van a, de naald weer in on getordeerd en stand terug te doen 

 keeren. Daarvoor wordt met behulp van een grooten schuifweersrand, 

 waardoor een zwakke stroom wordl gevoerd van een accumulator, 

 welks ééne pool verbonden is met het uiteinde eener accumulatoren 

 batterij de juiste voor c verlangde spanning afgetakt. Door den kijker 

 den naaldstand observeerende, kan men gelijkertijd door verschuiving 

 aan het weerstandscontact deze spanning naar willekeur regelen. 



Is dan op deze wijze aan den toestel de een of andere ladings- 

 toestand meegedeeld, ƒ op spanning gebracht, dan kan de meting- 

 beginnen, door enkel b van uit de verte te isoleeren met behulp 

 van het bovenbeschreven katrolsysteem. 



Theorie van den toestel: 



In de laatste jaren zijn tal van nieuwe electrometers geconstrueerd, 

 die meerendeels groote gevoeligheid bezitten en als wijzigingen zijn 

 te beschouwen van twee der voornaamste principes, die tot dusver 

 bekend zijn, n.1. dat van den „kwadrantelectrometer" van W. Thomson 

 en het principe, gerealiseerd in den „Hankel-Bohnenberger" electro- 

 meter. Tot de eerste behooren o. a. de meetinstrumenten van : 

 Dolezalek l ), Mülly 2 ), Hoffmann 8 ), Parson "), tot het tweede prin- 

 cipe die van Lutz en Edelmann 5 ) Elster en Geitel 6 ;, Wüle 7 ) 



In al deze electrometers zijn aanwezig, behalve ,het gedeelte van 

 het meetsysteem, dat tot de te onderzoeken spanning wordt geladen, 

 nog twee geleiders, die tijdens de meting op constante potentiaal- 

 waarde worden gehouden. De hier beschreven electrometer bezit 

 wel is waar deze laatste eigenschap, maar is toch tot geen der 

 genoemde principes terug te brengen ; hij gelijkt eenigszins in vorm 

 op het antieke meetinstrument van Kohlrausch-Dellman 8 ), waarbij 

 ook voorkomt eene cilindervormige meetruimte, waarbinnen zich 



!) F. Dolezalek, Ann. d. Pbys. 26, p. 312, 1908. 



2 ) C. Mülly, Phys. Z. 14, p. 237, 1913. 



3 ) G. Hoffmann, Ann. d. Phys. 52, afl. 7, p. 665, 1917. 

 *j A. L. Parson. Phys. Rev. N. S. Vol VI. p. 390, 1915. 

 B ) G. W. Lutz, Phys. Z. 9, p. 100, 1908. 



«) J. Elster en H. Geitel, Phys. Z. 10, p. 664, 1909. 



-) Theod. Wulf, Phys. Z. 15, p. 250, 1914. 



8 ) Pogg. Ann. Bd. 72. 



