646 



influentielading op b, die in den evenwiehtstand daar gebonden 

 werd door a, in vrijheid worden gesteld en dientengevolge zich 

 over het nu geïsoleerde systeem b -\- c l moeten verspreiden. De in- 

 vloed hiervan zal vooreerst bestaan in eene potentiaalverlaging van 

 b, waardoor de potentiaalwaarde van b minder stijgt, dan uit den 

 ladingsaanvoer op zichzelf zou volgen. Deze invloed doet zich het 

 sterkst gelden in geval II, waarbij, wegens grooter potentiaalverschil 

 tusschen a en b, eene grootere hoeveelheid influentielading in vrij- 

 heid komt, zoodat ook de daardoor veroorzaakte potentiaalverlaging 

 meer zal bedragen. Maar nog in ander opzicht is de rol der influen- 

 tielading in het oog te vatten : zoodra toch deze zich van b verbreidt 

 over b -f- (/, beteekent dit op zichzelf weer een afname van krachtlijnen 

 tusschen a en b, d.w.z. een beweglngsejfect op de naald. Het resultaat 

 dezer beschouwing is dus, dat de verplaatsing van de bovennaald 

 a voor een deel slechts het gevolg zal zijn van directen aanvoer van 

 lading uit den ionisatiestroom, doch tevens voor een deel moet 

 worden beschouwd als gevolg van de verplaatsing van influentie- 

 lading op het sjsteem. 



Waar dus deze verplaatsing het aanzienlijkste is, d.i. in geval II, 

 zal het bewegingseffect op de naald het sterkst, de ladingsgevoe- 

 ligheid dus het grootst zijn. 



In mededeeling 1 is bovenstaande verklaring op eenigszins andere 

 wijze ingekleed; daar werd n.1. gezegd, dat de grootere gevoeligheid 

 in II daarvan het gevolg zou zijn, dat het grooter worden van de 

 capaciteit van b -f- cl voornamelijk beteekent het grooter worden van 

 de nuttige capaciteit van het stelsel, waardoor de ladingsgevoeligheid 

 zal toenemen. Ten einde dit nader toe te lichten, wil ik terugkeeren 

 tot het reeds hierboven meegedeelde, dat n.1. door de verplaatsing 

 van "influentielading ten gevolge van de beweging van a, de poten- 

 tiaalverhooging van b geringer uitvalt dan uit den ladingsaanvoer 

 op zichzelf' beschouwd zou volgen. Wanneer echter door dien invloed 

 een bepaalde ladingsaanvoer geringere potentiaalverhooging veroor- 

 zaakt dan zonder deze het geval zou zijn, beteekent dit op zichzelf, 

 dat de capaciteit van b -\- d daardoor is vergroot. Deze capaciteitsver- 

 grooting nu is van voordeel voor de ladingsgevoeligheid van het systeem 

 en wel omdat die capaciteitsvergrooting betreft het vergrooten van de 

 nuttige capaciteit van b-\-d. Denkt men zich n.1. het verschijnsel in 

 twee phasen na elkaar te verloopen (practiseh grijpen deze in elkaar) : 



I : de positieve aangevoerde lading verdeelt zich over b -f- d; de 

 bovennaald draait over den daaraan beantwoordenden hoek; 



II : de door die beweging bij b vrijgekomen negatieve influentie- 

 lading verspreidt zich over b -\- cl. 



