671 



aantal werkhypothesen moesten maken over de stratigraphie, tecto- 

 niek en geologische geschiedenis van het eiland. Men doet dan ook 

 goed, de door hen uitgegeven kaarten en profielen van Java 

 — waarin o. a. de boven ontwikkelde opvattingen over het Neogeen 

 graphisch neergelegd zijn in de eerste plaats als de uitdrukking 

 hunner werkhypothesen te beschouwen, die op sommige plaatsen 

 vrij gedetailleerd, op andere slechts zeer globaal aan de werkelijk- 

 heid getoetst konden worden. 



Men zal dan ook niet mogen verwachten, dat de kaarten en pro- 

 fielen in alle opzichten juist zijn; eerst onderzoekingen, zeer veel 

 gedetailleerder en langduriger dan V. en F. konden verrichten, 

 zullen voor elk deel van het eiland moeten aantoonen, of de schrijvers 

 met hunne sterk gegeneraliseerde opvattingen over de geologie van 

 Java een gelukkigen greep gedaan hebben, of dat er belangrijke 

 correcties op groote schaal moeten aangebracht worden. 



Op de geologische kaart van Java zijn oostelijk van Buitenzorg l ) 

 onde andesieten, breccieus en mergelig mioc'een en jonge eruptiva 

 aangegeven. Een aantal excursies, in deze streek gedaan, stelt mij 

 in staat, om over de waarde dezer kaarteering het een en ander 

 mede te deelen. 



De" groote postweg van Tjiandjoer naar Buitenzorg loopt tot 4,5 

 KM. voor den Poentjakpas over- den jongen vulcaanmantel van het 

 Gedeh-Pangrango-massief. Daarna doorkruist hij volgens de geolo- 

 gische kaart een gebergte van oude andesieten en basalten, dat in 

 het Zuiden tegen de Noordhellingen van den Pangrango aanleunt en 

 zich naar het Noorden toe, snel aan breedte toenemend, lot bijna 

 15 KM. benoorden den Poentjakpas uitstrekt. Het zuidelijk deel 

 dezer oude eruptiva (G. Gedogan, Djoglok, Soemboel en Gegerben- 

 tang) wordt volgens de geologische kaart van de meer noordelijke 

 terreinen bijna afgeknepen door het jong vulcanische massief van 

 den G. Liino. In het landschap maken deze „oude andesieten en 

 basalten" niet den indruk, van de „jonge vulkanen" gescheiden te 

 kunnen worden. Ook zijn de andesietblokken, die men aan den 

 Bataviaanschen kant van den Poentjak rijkelijk in de theetuinen 

 ziet liggen, niet minder versch dan die, welke men op de hellingen 

 van den Gedeh heeft aangetroffen. Men vindt dus bij eene eerste 

 doorkruising absoluut geen argumenten voor het bestaan van twee 

 vulcanische massieven van totaal verschillenden ouderdom. 



Wanneer men nu, in de hoop nadere argumenten voor de kaar- 

 teering te vinden, den tekst van Vkhbeek en Pknnkma's „Geologie 



l ) Bladen A. Il, A. III, B. II, B. III. 



44 



Verslagen der Ai'deeling Natuurk. Dl. XXVI. A°. 1917 IS. 



