684 



een kurk gesloten en is, om electrisch verwarmd te kunnen worden, 

 voorzien van een laag geïsoleerd draad. Het geheel staat op een 

 tafeltje onder een molglas, dat alleen doorgang verleent aan de 

 draden van den verwarmingsstroom W en die van den thermo- 

 stroom T. 



Het onderzoek kwam neer op het bepalen van temperatunr-tijd 

 kromme bij constanten verwarmingsstroom. Wordt deze verwarmings- 

 stroom gesloten, dan stijgt de temperatuur eerst snel, dan langzamer 

 en nadert asymptotisch tot een grenswaarde. Wordt nu (ook vóór 

 dat de grenstemperatuur bereikt is) de verwarmingsstroom verzwakt 

 en verder constant gehouden, dan daalt de temperatuur eerst, snel, 

 dan langzamer tot een tweede lagere grenstemperatuur. 



Wanneer binnen het beschouwde temperatuurgebied de stof in het 

 bekertje smelt, stolt, of in het algemeen eenige phaseverandering 

 ondergaat, zal dat op de T-t kromme zijn waar te nemen. Zoo zal 

 gedurende toevoer van warmte aan het bekertje het begin van de 

 smelting zich als een knik in den stijgenden tak voordoen, üe plaats 

 van den knik geeft de smelttemperatuur aan, en dat met véél hooger 

 graad van nauwkeurigheid, dan bij temperatuurmeting binnen de 

 stof ooit mogelijk zou zijn. 



De tweede soldeerplaats van het thermoëlement bevond zich ge- 

 durende de waarneming in smeltend ijs. De thermostroom werd met 

 een snelaanwijzenden galvanometer van Moll gemeten. Om de 

 uitslagen daarvan binnen perken te houden werd vooreerst de 

 thermokracht met behulp van een constante stroombron en een 

 weerstandsvertakking grootendeels gecompenseerd en bovendien de 

 galvanometergevoeligheid sterk gereduceerd. 



De galvanometeruitslagen werden op een registreer trom mei op- 

 geteekend en de T-t krommen dus rechtstreeks gefotografeerd. De 

 figuren 2 — 6 zijn verkleinde reproducties van onze oorspronkelijke 

 opnamen. De daaronder geplaatste cijfers geven in willekeurige maat 

 de tijdelijke waarde aan van den verwarmingsstroom. 



Een abscislengte van 8 c.M. komt overeen met een kwartier. 



De stippellijn geeft in de verschillende figuren dezelfde tempe- 

 ratuur van circa LI 8° aan. 



Discussie van de resultaten. 



Fig. 2. De beide stijgende takken stemmen volkomen overeen, en 

 scherp vertoont zich bij A het eerste overgangspunt, d.w.z. het 

 smeltpunt van de vaste stof. Deze temperatuur, die circa 118° be- 

 draagt, hebben we steeds als punt van uitgang gekozen. De sterke 



