Natuurkunde. — De Heer Kamerlingh Onnes biedt aan Mededee- 

 ling N°. 152c uit het Natuurkundig Laboratorium te Leiden: 

 P. G. Cath, H. Kamerlingh Onnes en J. M. Burgers: „Over het 

 meten van latje temperaturen XXII. Vergelijking van den platina- 

 en den goudweerstandsthermometermet den heliumtherniometer" . 



§ 1. Inleiding. 



De metingen over den galvanischen weerstand van goud en platina 

 medegedeeld in Comra. N u . 99a, 996, 141a strekten zich uit over 

 de temperatuurgebieden, die bereikt kouden worden met behulp 

 van cryostaten, gevuld met vloeibaar gemaakte gassen. Het gebied 

 tusschen 55° K. en 27° K. kon, daar het hier buiten valt, niet onderzocht 

 worden. Juist evenwel in dit gebied vertoont de verandering van den 

 galvanischen weerstand van sommige zuivere metalen met de tempera- 

 tuur eigenaardigheden, die een nader onderzoek zeer gewenscht 

 maken. Reeds uit de onderzoekingen van H. Kamerlingh Onnes en 

 J. Clay x ) blijkt dat. de sterke verandering van den galvanischen 

 weerstand die bij waterstof temperaturen aan den dag treedt, in dit 

 gebied een aanvang nemen moet. Door Nernst 2 ) is verder opge- 

 merkt, dat liet verschil tusschen 2 platina-weerstanden, uitgedrukt 

 in hun weerstand bij 0° C, bij benadering door ,een lineaire functie 

 van een der weerstanden kan worden voorgesteld 3 ). Eene betrekking 

 van den tweeden graad, gelijk Henning 4 ) heeft gebruikt, kan een betere 



J ) H. Kamerlingh Onnes en J. Clay, Comm. N°. 107c, p. 25. Zitt. versl. Mei 

 1908, XVII p. 95. 



3) W. Nernst, Sitz. Ber. Berl. Akad. 1911, p. 314. 



3 ) Dit volgt onmiddellijk uit den regel van Matthiesen De toepasselijkheid van 

 dezen regel op het gebied der lage temperaturen werd door Fleming bij het afdalen 

 tot — 190 D G. aangetoond. Wat de uitbreiding ook tot lagere temperaturen betreft 

 vonden Kamerlingh Onnes en Clay, dat wel is waar bij de temperaturen die men 

 met vloeibare waterstof verkrijgt de additieve weerstand niet meer geheel dezelfde 

 is als bij minder lage temperaturen, maar dat toch de formule r :r j= r-j-\-px, 

 door welke zij het verschil van den weerstand r iT van een draad van het zuivere 

 of ideale materiaal bij T en den weerstand r 3 .j van een draad van dezelfde afmeting 

 van een materiaal met gehalte x aan bijmengsel, met p groot en standvastig, voor- 

 stellen, in eerste benadering een beeld geeft van den invloed, die kleine bijmengselen 

 op de verandering van den weerstand met de temperatuur uitoefenen. (Comm. 

 n°. 99c, p. 20, Juli 1907). Stelt men r xT /r xo =tC en beschouwt men twee 

 draden I en 11, zoo komt w n — Wj — >.' (1 — Wj), de relatie van Nernst met 



,,_ P[I*H— P\ xi - 



* ^ . Vergel. de noot op pag. 694. 



1 — Pl^i 



*) F. Henning, Ann. d. Phys. 40 (1913), p. 635. 



