722 



—15° — 1(T.97 — 6°.94 — 2°.92 +1°.11 -f 5°.14 +9°.J7 -j-13°.20 

 geen ekl. ? part. tot. tot. tot. ? part. geen 



Er volgen dus 5 of 6 maaneklipsen regelmatig op elkaar ; de reeks 

 begint met 1 of 2 partieele eklipsen, dan volgen eenige totale, daarop 

 weer 1 of 2 partieele, en dan is de reeks uit. 



In zulk een gunstig klimaat als in Babylonië, waar met uitzonde- 

 ring van enkele wintermaanden, nacht op nacht alle verschijnselen 

 aan den hemel geregeld konden worden waargenomen, moesten de 

 priester-astrologen deze regelmaat gaandeweg opmerken. Namen zij 

 een partieele eklips waar, die 6 en 12 maanden tevoren geen voor- 

 ganger had gehad, dan wisten zij, dat een nieuwe reeks begonnen 

 was, en konden zij een aantal komende eklipsen met zekerheid 

 vooruit voorspellen. 



Schiaparklli heeft reeds op deze eenvoudige methode van voor- 

 spelling met behulp van de reeksen van 5 of 6 opeenvolgende eklipsen 

 gewezen l ) en hij neemt aan, dat, waar in den Assyrischen tijd sprake 

 is van voorspellingen, deze regel is gebruikt. Een bewijs is daarvoor 

 niet te geven, daar in geen enkele tekst sprake is van de manier, 

 waarop de uitkomsten verkregen zijn. En een voorspelling is ook 

 reeds, zooals boven bleek, bij nog primitiever kennis mogelijk. Dat 

 deze reeksen van 5 of 6 echter in de daaropvolgende eeuwen bekend 

 geweest zijn, is wel zeker, omdat hun bekend zijn een station is op 

 den weg, die naar de ontdekking van de saros voert. 



Om dezen weg te volgen, moet men eerst nagaan, welke ver- 

 schijnselen en welke regelmaat oplettende waarnemers verder aan 

 de maaneklipsen moesten opmerken. Verwijdert een bepaalde reeks 

 volle manen (onder een reeks verstaan wij hier altijd een aantal met 

 6 maanmaanden tusscheutijd op elkaar volgende volle manen) zich 

 steeds meer van de knoopenlijn, dan komt de reeks der daaraan voor- 

 afgaande volle manen er steeds dichter bij. De lengte van de vorige 

 volle maan is 29°. 11 kleiner, de knoop lag een maand vroeger op 

 1.°.564 grootere lengte, dus voor deze vorige volle maan is L — Q 

 — P— 29°.J1-- 1.564 = P— 30°.67. Wij schrijven nu de P voor 

 beide reeksen naast elkaar, beginnende met de 4 de van bovenstaande 

 rij, en daarnaast nog eenige van de daaraan voorafgaande volle manen. 



Wij zien hier, dat wanneer de eerste reeks uitgestorven is, spoedig 

 daarop een nieuwe reeks van verduisteringen begint, die één maand 

 vroeger valt dan de voortzetting van de oude reeks. In plaats van 

 met 6 maanden steeds door te tellen, moet men eenmaal slechts 5 



l ) G. Schiaparelli, I primordi dell' astronomia presso i babilonesi. (Scientia IV) 

 pag. 36. 



