727 * 



Bij partieele eklipsen is aangegeven „boven" of „onder", al naar 

 het N. of het Z. deel van de maan onbedekt blijft; hetzelfde is bij 

 de totale eklipsen ook aangegeven, wanneer de maan duidelijk door 

 het bovenste of benedenste deel van de schaduw heengaat (m <^ 17), 

 dus bij begin en einde hel N. of Z. deel het langst licht blijft; duikt 

 de maan slechts korten tijd in de schaduw, [m tusschen 12 en 14) 

 dan is dit door ,,kort" aangegeven. Het blijkt nu, dat ieder dei- 

 opeenvolgende reeksen in het aspekt der opeenvolgende eklipsen een 

 verschillend eigen karakter heeft. Maar in de 6 de reeks is het karakter 

 geheel gelijk aan de l st? reeks, omdat P en v nagenoeg dezelfde 

 zijn; evenzoo zullen de 7 de , 8 ste , 9 de reeks in karakter met de 2 de , 

 3de en 4de overeenstemmen. Deze overeenstemming wordt nog daar- 

 door versterkt, dat de meer of minder schuine richting van de bewe- 

 ging van de maan t. o. v. de richting N — Z ook na een sarosperiode 

 terugkomt, omdat deze richting van het jaargetijde afhangt en de 

 saros slechts 11 dagen van een jaar verschilt x ). 



Doordat dus steeds na 5 reeksen hetzelfde aspekt in iedere eklips 

 en hetzelfde karakter in de eklipsenreeks terugkeerde, wordt het eerst 

 begrijpelijk, dat deze periodiciteit ten slotte ontdekt werd. Het uit- 

 vallen van een aantal eklipsen, die door dagtijd of bewolking onzicht- 

 baar waren, maakte het toch nog moeilijk ; en alleen in het gunstige 

 klimaat van Babyion was deze ontdekking mogelijk. Was echter 

 eerst de regelmaat der reeksen gevonden, dan moest in den loop 

 der eeuwen, wanneer de opeenvolgende eklipsen in lijsten verzameld 

 werden, hun periodiek terugkeeren na 5 reeksen ten slotte opge- 

 merkt worden, 



IV. 



Dat inderdaad op deze wijze de saros ontstaan is, is uit den opbouw 

 van den bovengenoemden tekst te zien. Op het goed leesbare gedeelte 

 (links en rechts zijn kolommen afgebroken) ziet men in 6 kolommen 

 telkens naast elkaar staan een getal (dat naar beneden per 2 regels 

 met 1 opklimt en blijkbaar het jaar voorstelt) en de naam van een 

 maand (in onze tabel blz. 728 door Romeinsche cijfers 1 — XI 1 aan- 

 geduid). De maanden volgen met intervallen van 6 op elkaar; behalve 



] ) Daar de v per saros ruim 2° verschuift, zal de beginwaarde b.v. na een 10- 

 tal van deze perioden aanmerkelijk anders zijn en zullen de karakters dor reeksen 

 anders worden dan in ons voorbeeld. Vandaar dat, zooals ScHlAPARELLl uit OPPOL- 

 zers Canon reeds bemerkte, soms eenige eeuwen achtereen sommige reeksen maar 

 uit 4 eklipsen bestaan, terwijl daarna eenige eeuwen lang elke reeks uit .'i of ö 

 eklipsen bestaat. 



