Physiologie. — De Heer Zwaardemaker biedt een mededeeling 

 aan over: „Caesiumion en hartswerking" . 



Reeds jaren geleden is door S. Ringer l ) bij zijne studie over de 

 samenstelling van kunstmatige circulatie- vloeistoffen vastgesteld ge- 

 worden, dat het geisoleerde kikvorschhart eenigen tijd kan blijven 

 voortkloppen, indien een isosmotische, zwak alcalisch gemaakte en 

 van de vereischte calcium-hoeveelheid voorziene chloornatrium- 

 oplossing, inplaats van met kaliumchloride, met caesiumchloride 

 wordt aangevuld. De vervanging van het kalium- door het caesium- 

 zout geschiedde in aeqnimoleculaire hoeveelheid. Herhaling van deze 

 proef gaf ons in den winter geen positieven uitslag, maar toen wij 

 dit jaar bespeurden, dat het hart der zomerkikvorschen met kleiner 

 doses kaliumchloride genoegen neemt dan dat der winterkikvorschen, 

 hebben wij S. Ringer's caesiumproef herhaald 2 ). Nadat het vroeger 

 gebruikelijke calciumgehalte (200 mgr. CaCl a per Liter) tot 250 mgr. 

 droog chloorcalcium (zonder kristalwater) was verhoogd, bleek het 

 mogelijk de zomerharten met een geschikte hoeveelheid caesium- 

 chloride gedurende onbepaalden tijd kloppende te honden. In het 

 algemeen kan men zeggen, dat de dosis caesium met die van kalium 

 en rubidium voor een bepaald hart op en neer gaat. De minimum- 

 dosis, die een gekroneckerd kikvorschhart in zijn Ringersche vloeistof 

 behoeft, is voor kaliumchloride het kleinst, dan volgt waarschijnlijk 

 rubidium en een klein weinig grooter moet de dosis van caesiumchloride, 

 alles naar gewicht, genomen worden. Moleculair kunnen de doseeringen 

 derhalve vrijwel gelijk geacht worden. De toxische dosis is een 

 veelvoud, maar ook wij vonden bevestigd, dat, terwijl ('s zomers) de 

 dubbele kaliumdosis meestal reeds giftig blijkt, de caesium-dosis 

 veelvuldig vele malen de miniumdosis, waarbij het hart klopt, mag 

 bedragen. Iets boven de minimumdosis ligt de optimum-hoeveelheid. 

 In de maanden Sept.-October was dit ± 40 mgr. CsCl per Liter 

 kaliumlooze Ringersche vloeistof. 



!) Sydney Ringer, Journal of Physiology. Vol. 4, p. 370. 



2 ) Aanleiding hiertoe bestond nog bijzonder wegens eene vraag mij door Dr. C. E. 

 Büchner, te Amsterdam, in een briefwisseling voorgelegd, n.1. deze of soms biolo- 

 gisch de radioactiviteit van caesium zou kunnen worden aangetoond, die reeds dik- 

 wijls van physische zijde op grond van verwantschap van dit element met kalium 

 en rubidium was. vermoed. 



