777 



Toen dit gegeven in zeer talrijke gevallen was vastgesteld 1 ), heb 

 ik mij afgevraagd of kalium-, rubidium-, caesium-chloride pro- 

 miscue te gebruiken zijn. Het antwoord luidde bevestigend. Men 

 kan van de eene vloeistof terstond tot de andere overgaan, mits de 

 dosis overigens doelmatig gekozen is. Het is dus geheel overbodig 

 een doorstrooming met een oplossing, waarin enkel 7 gram NaCl, 

 200 mgr. NaHCO,, 250 mgr. CaCI, per Liter zuiver water, tusschen 

 te schuiven. Daarentegen is het niet geoorloofd, wil men het hart 

 kloppende houden, zonder tusschenschuiving te werk te gaan, wan- 

 neer men de aanvankelijk caesiumhoudende vloeistof door een uraan- 

 houdende of een thoriumhoudende wil vervangen. Wanneer het hart 

 nog caesium bevat, komt het bij doorstrooming met een overigens 

 doeltreffende uraan- of thorium- vloeistof tot stilstand. Onderstaande 

 figuren geven dit voorval weer. 



Een kikvorschhart, doorstroomd 

 met een caesium-vloeistof (40 mgr. 

 CaCl per Liter kaliumvrije Ringer- 

 sche oplossing) en krachtig kloppend, 

 wordt plotseling, op het oogenblik, 

 dat in de figuur de curve een aan- 

 vang neemt, met een versch-bereide 

 Fig- 1. thoriumoplossing (20 mgr. Th (NO 3 ) 4 



per Liter kaliumvrije Ringersche oplossing) in aanraking gebracht. 

 Het hart staat na 3 minuten in volslagen verslapping stil. Na nog- 

 maals 25 min. geraakt het even plotseling in tonus en begint een 

 reeks volkomen regelmatige kloppingen. Dit gedrag is gemakkelijk 

 te verklaren. Op het caesiumkloppen volgt het caesium-thoriumeven- 

 wicht, dat het hart tot rust brengt en ten slotte komt een "nieuw 

 kloppen, van thorium afhankelijk. 



Men zal zich herinneren 5 ), dat juist dezelfde verhouding vroeger 

 bij de vervanging van kalium of rubidium door uranium of thorium 

 aangetroffen is. Ook toen konden kalium- en rubidium-zouten pro- 

 miscue worden gebruikt, ja zelfs vermengd worden en evenzoo was 

 dit het geval met uranium- en thoriu inzouten onderling. Evenwel 

 een kalium- of rubidiumzout eenerzijds en een uranium- of thorium- 

 zout anderzijds bleken in antagonisme te staan. De gunstige werking, 

 die elk der zouten op zich zelf kan uitoefenen, wordt door gelijk- 

 tijdige aanwezigheid van een zout der andere rubriek tenietgedaan. 



1 ) Ik had mij daarbij in de nauwgezette hulp van don adsistent uk Lind van 

 Wijngaarden te verheugen. 



2 ) H. Zwaardemaker, Zittingsverslag van 24 Febr. 1917, Deel -J;<. p. 1000 

 (Proc. Vol. 19, p. 1043). 



