789 



Kurve abcd raakt dus aan twee kurven L(P=P g ) nl. in b aan 

 kurve L (P = P^ en in c aan kurve L (P = P c ). 



In het punt S raken drie kurven elkaar nl. kurve L(R) = mSM, 

 kurve L(T=Ts) = iSk en de niet geteekende kurve L(P=P S ). 



Enkele bijzondere gevallen. 



Wij hebben er vroeger reeds op gewezen welke veranderingen in 

 de voorwaarden (2) en (3) [XVII] aangebracht moeten worden, als 

 een of meer der phasen eene constante samenstelling hebben. Hebben 

 alle phasen echter eene constante samenstelling, dan moeten de be- 

 schouwingen eenigszins gewijzigd worden. Nemen wij een phasen- 

 komplex 



E=F l + ... + F n 



waarin alle phasen eene constante samenstelling hebben. Wij kunnen 

 nu twee gevallen onderscheiden, naar gelang in dit komplex of nooit 

 of altijd eene phasenreactie kan optreden. In het laatste geval gaat 

 E in een evenwicht Er over en is de phasenreactie 

 i x F, + . . . + K F, + . . . -f h F n = 

 waarin X 1 . . . van P en T onafhankelijk zijn. 

 De evenwichtsvoorwaarde wordt nu: 



a, Z, + \ Z. -f • ■ • ■ -f K Z n = 0. 

 Daar Z x . . . alleen van P en T afhangen wordt het evenwicht in 

 het P,T-diagram dus voorgesteld door een kurve. De richting dezer 

 kurve is door (9) bepaald. 



Wij kunnen ons ook het geval denken dat er phasen optreden 

 met beperkt veranderlijke samenstelling nl. phasen, waarin een of 

 meer komponenten eene constante en de andere komponenten eene 

 veranderlijke samenstelling hebben. Dit is b.v. het geval, als twee 1 

 hydraten A . n HJ) en B . nH.JJ inengkristallen vormen ; deze hebben 

 dan de samenstelling PA . {l'—P) B . n II J), waarin P van tol 1 

 kan veranderen. Wij kunnen de samenstelling van dil mengkristal ook 

 voorstellen door: a H. 2 -\- i/A -\- {l — u—y)È, waarin dus a=n:(«-f-l) 

 en y = P : (n -\- 1). 



Stelt P, eene dergelijke phase voor. waarin ,r, en //, constant, 



,' d*, dr, 



2, u, . . . veranderlijk ziin, dan moei men in (oï|X\ll en r 



weglaten en . deze in de eerste vergelijking (2) [XVII] vervangen 

 door de overeenkomstige grootheden van eene andere phase /•' 



Wij hebben in onze vorige beschouwingen aangenomen dat minstens 



52 



Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XXVI A". 1917 18 



