797 



gesloten met een deksel, dat het schudtoestel en den thermometer 

 doorliet. 



Door het inwerpen van kleine stukjes vast kooldioxyde werd de 

 temperatuur van het bad gedurende het schudden binnen enkele 

 honderdsten van een graad konstant gehouden, zoodat de temperatuur 

 der oplossing slechts uiterst geringe schommelingen kon maken. 



De thermometer, voor dit doel opzettelijk vervaardigd, was bruik- 

 baar van — 28 tot -J- 8° C. De schaal verdeeling in 7i"o was z0 ° 

 ruim, dat honderdsten gemakkelijk konden worden geschat. 



Het instrument was gekontroleerd door de Phys. Techn. Reichs- 

 anstalt te Charlottenburg— Berlin. Bij elke temperatuur werden 2 a 4 

 bepalingen uitgevoerd, waarbij de schudduur l 1 /, of 27 2 uur bedroeg. 

 Voorproeven hadden nl. bewezen, dat het oplossingsevenwicht zelfs 

 bij ■ — 15° binnen l 1 /» uur wordt bereikt. 



Daar de temperatuurkoëfficiënt der oplosbaarheid van CdS0 4 . 8 / 3 H 3 

 in het bestudeerde temperatuurinterval buitengewoon klein is, moest aan 

 de analyses der verzadigde oplossingen bizondere zorg worden besteed. 



4. Hare uitvoering geschiedde als volgt : 



Nadat het schudden der oplossingen is afgeloopen, verzamelt men 

 een zekere hoeveelheid oplossing in een vakuum-piper van den 

 vorm, beschreven door Cohen, Inouyi en Euwen. ') 



Is de temperatuur der oplossing in de pipet weer op de kamer- 

 temperatuur gestegen, dan opent men de kranen der pipet en laat 

 de oplossing uitvloeien in een platinakroes, die zich in een weeg- 

 glaasje .bevindt, dat onmiddellijk met een stop wordt gesloten. 

 Kroes en weegglas -f- stop waren te voren gewogen. 



Hierbij worde opgemerkt, dat zoowel de kroes als 't weegglas 

 tijdens de bepalingen uitsluitend met daartoe geschikte pincetten 

 werden gehanteerd, zoodat elke aanraking met de hand werd vermeden. 



Is het gewicht der verzadigde oplossing bepaald, dan plaatst men 

 den platinakroes in een tweeden, ruimeren en zet het geheel op hel 

 waterbad. Ten einde spatten bij het indampen te vermijden, bevond 

 zich op den bodem van den ruimen kroes een schijfje asbestkarton ; 

 direkte aanraking met en te sterke warmtegeleiding naai' don kroes, die 

 de oplossing bevat, wordt aldus vermeden. 



Gaat men op de beschreven wijze te werk. dan bedekt de op- 

 lossing zich spoedig met een vlies van afgescheiden zout, dal hel 

 verdampen van het water belet. Ten einde dit bezwaar te onder- 

 vangen, brachten wij in eiken kroes een klein platinaspateltje, be- 



') Zeitschr. f. physik. Chemie 85. 288 (1010). Hel stuk O F E werd hier 

 vervangen door een ingesnoerd glazen 'musje mei watteprop. De weging der ver- 

 zadigde oplossing geschiedde hier niei in de pipet, maar na uitloopeu in den kroes. 



