Physiologie. — De Heer Van Rijnberk biedt eene mededeeling 

 aan van den Heer S. de Boer: „Over het kamerelectrogram 

 van het kikkerhart" '. 1 ). 



(Mede aangeboden door den Heer Wertheim Salomonson). 



Uit mijn vroegere onderzoekingen is gebleken, dat we de breedte 

 van den R-uitslag van het kamerelectrogram als maat kunnen nemen 

 voor de snelheid, waarmee de prikkeling door de kamer wordt 

 voortgeleid 2 ). Een afname van de prikkelgeleidingssnelheid komt 

 tot uiting in een verbreeding van den R-uitslag, terwijl een smallere 

 R-uitslag een toename van de prikkelgeleidingssnelheid door de 

 kamer verraadt. 



Wanneer we nu den invloed willen nagaan, dien de snelheid van 

 de prikkelgeleiding heeft voor den vorm van het kamerelectrogram, 

 dan kunnen we derhalve uit de breedte van den R-uitslag opmaken, 

 of de prikkeling met meerdere of mindere snelheid door de kamer 

 wordt vooortgeleid. We kunnen nu de snelheid der prikkelgeleiding 

 doen afnemen door op een vervroegd tijdstip der hartperiode een 

 extrasystole van de kamer op te wekken. Willen we echter het 

 electrogram van zulk een vervroegde extrasystole van de kamer 

 vergelijken met die der normale periodische kamersyslolen, dan 

 moet er aan den eisch voldaan worden, dat deze vervroegde kamer- 

 systole ontstaat door een prikkeling, die de kamer bereikt langs 

 de atrio-ventriculaire verbindingssystemen. De intreeplaats van de 

 prikkeling in de kamer moet bij zulk een vervroegde kamersystole 

 dezelfde zijn als bij de normale periodische kamersystolen. Eerst 

 dan kunnen we een vergelijking maken. Anders zou de vormver- 

 andering van het kamerelectrogram kunnen worden toegeschreven 

 aan het feit, dat de prikkeling uitging van een andere plaats van de 

 kamer (aan de oppervlakte van de kamer b.v. zooals bij extraprikke- 

 ling van deze hartafdeeling). We dienen dus op een vervroegd tijdstip 

 der hartperiode een extraprikkel toe aan den boezem. Na de aldus 

 verwekte extrasystole van den boezem, schrijdt de prikkeling langs 



V Deze onderzoekingen werden tevens medegedeeld in de vergadering van de 

 Biologische sectie van het Genootschap ter bevordering van Natuur- Genees- en 

 Heelkunde (Physiologendag) gehouden den 20sten December 1917. 



2 ) Zeitschrift für Biologie Bd. 65 Seite 428 en Journal of Physiology. Vol 49 

 page 310. 



