826 



Fig. 5 werd 15 min. na Fig. 4 opgenomen. Intusschen is het 

 rhythme van de kamer gehalveerd met dien verstande, dat na elke 

 grooté kamersystole nog een abortieve systole van de kamer voorkomt. 

 Deze abortieve kamersystole geeft een klein, ongeveer driehoekig 

 electrogram (a). Gedurende het gehalveerde kamerrhyfhme is de 

 snelheid der prikkelgeleiding door de kamer weer sterk toegenomen. 

 In overeenstemming hiermee is de R-uitslag weer veel smaller ge- 

 worden. De T-uitslag is nog negatief, doch is aanmerkelijk kleiner 

 dan in de vorige opname. De verbindingslijn tusschen den R-uitslag 

 en den T-uitslag ligt voor een deel iets boven den ruststand van 

 de snaar. Wanneer we Fig. 5 en Fig. 3 vergelijken, dan is in Fig. 5 

 de R-uitslag smaller dan in Fig. 3. In overeenstemming hiermee is 

 de T van Fig. 5 ook kleiner dan die van Fig. 3 en ligt de ver- 

 bindingslijn tusschen den R-uitslag en den T-uitslag in Fig. 5 in een 

 hooger niveau dan in Fig. 3. Na de toediening van de 2 genoemde 

 vergiften werden deze resultaten steeds door mij verkregen. Zoolang 

 de vergiftiging voortschrijdt en nog voordat halveering van het 

 kamerrhythme is opgetreden, neemt de snelheid der prikkelgeleiding 

 door de kamer af. De breedte van den R-uitslag neemt dienovereen- 

 komstig toe, de T-uitslag verandert in negatieven zin en de ver- 

 bindingslijn tusschen den R-uitslag en den T-uitslag daalt 1 ). Zoodra 

 halveering van het kamerrhythme is opgetreden, neemt de snelheid 

 der prikkelgeleiding weer toe; de breedte van den R-uitslag neemt 

 af, de T-uitslag verandert in positieven zin en de verbindingslijn 

 tusschen den R-witslag en den T-uitslag stijgt. 2 ). 



II. Kunstmatige en spontane rhythmewisselingen. 



Wanneer we een kikkerhart met veratrine, digitalis of antiarine 

 vergiftigen, gaat na een zekeren tijd het rhythme van de kamer 

 halveeren, doordat de duur van het refractaire stadium van de 

 kamer toeneemt. We kunnen dan het gehalveerde kamerrhythme 

 weer in het normale tweemaal zoo snelle overzetten, door een extra- 

 prikkel op het einde der diastole óf der pauze aan de kamer toe 

 te dienen. Voor veratrine en digitalis werd dit reeds uitvoerig door 



') Wanneer na de vergiftiging kameralternans te voorschijn komt, dan zijn de 

 verhoudingen door de gedeeltelijke kamerasystolie gedurende de kleine kamersystolen 

 natuurlijk anders (zie verslag van den Physiologendag, 20 Dec. 1917). Hierover 

 later uitvoeriger. 



2 ) Van af fig 1 tot en met fig 5 neemt de breedte van den P-uitslag toe dooi- 

 de vergiftiging, terwijl het boezemrhythme gelijk gebleven is. In fig. 5 is dus de 

 breedte van den R-uitslag afgenomen door de halveering van het kamerrhythme 

 doch de breedte van den P-uitslag verder toegenomen daar het rhythme van den 

 boezem onveranderd is gebleven. 



