841 



Wanneer wij de eerste waarneming buiten rekening laten, dan 

 wordt het gemiddelde der overige 0.79359 wat met onze waarneming 

 in goede overeenstemming is. Absolute alcohol is (naast water en 

 de waterige oplossingen van eenige zouten en van rietsuiker) mis- 

 schien de eenige vloeistof, waarvan het soort gewicht bekend is met 

 eene onzekerheid van een of twee eenheden in de vijfde decimaal. 



De overeenstemming van de uitkomst van onze meting met die 

 van Osborne en Mac Kelvï bewijst dan ook achteraf dat onze 

 thermometer tot op een of enkele 0,01° gelijk aanwijst met die te 

 Washington. 



Het is duidelijk dat de meting van von Baumhauer tot de minder 

 juiste behoort. De oorzaak hiervan moet gezocht worden in zijn 

 minder nauwkeurige wijze van soort. gew. bepaling, welke hij heeft 

 uitgevoerd door hydrostatische weging met een dompellichaam van 

 53 ccm., bij welke methode vooral de temperatuurinstelling groote 

 moeilijkheid heeft en ook het aantrekken van water uit de atmos- 

 feer moeilijk te vermijden is. 



Ook is veel aan te merken op de bepalingen der soort. gew. van 

 mengsels van alcohol en water, welke door von B. zijn uitgevoerd 

 en welke hij verricht heeft met een „kleine peer" van slechts 13 

 ccm. volume, hetgeen ook met de tegenwoordig beter geconstrueerde 

 chemische balansen slechts eene meting van het s.g. tot op 0,0001 

 toelaat. Bij von B. kan men evenwel tusschen twee metingen aan 

 mengsels van dezelfde concentratie (86,9 % v °l-) onderlinge ver- 

 schillen van zelfs 0,0007 aanwijzen. Desondanks geeft von B. zijne 

 uitkomsten met eene nauwkeurigheid van 0,00001 aan. Het is zeker 

 niet overdreven wanneer men in het algemeen een mogelijke fout 

 in von Baümhauer's bepalingen van 0,0005 aanneemt en slechts den 

 derden decimaal van zijne s.g. voor juist houdt. 



Wij hebben van een aantal mengsels van absoluten alcohol en 



15 



water nauwkeurig de s.g. — (1.1.) bepaald en de beste overeenstem- 



4 



ming gevonden met de uitkomsten van Osborne en Mac Kei.vy 

 (Washington). Uit onderstaande tabel blijkt dat deze overeenstemming 

 zooveel beter is dan die met de uitkomsten van von Baümhaükb 

 en zelfs beter dan met die van Mendelejeff, dat wij niet aarzelen 

 om de tabel van het Bureau of Standards (Washington) aan te bevelen 

 als de allerbeste die op dit oogenblik bekend is. 



Ten einde tabellen voor verschillende temperaturen van 10 tol 

 30° te kunnen samenstellen hebben wij ook van de in de vorige 



t 

 tabel genoemde mengsels en van nog eenige andere, liet s.g. (1.1.) 



