853 



T B 27 



[( a ).( a )~ 



T k 8X<p 



\ b 9/B VV*_ 



Is dus (a : b 9 )B = (a : b g )ic, zoo is de 



gegeven door 



T B 3,375 



T k 



Xq> 



verhouding Tb : Tk 



(5 



waarin X de door ons ingevoerde correctiefactor (in de formules 

 voor RTk'en p&) is, en <p de verhouding b g : 6& bij de kritische 

 isotherm voorstelt. Hij H a is X = 0,999 (zie § lil), maar bij de meeste 

 stoffen met normaal hooge kritische temp. verheft zich deze factor 

 tot ongeveer 0,97 (vergel. ook Nieuwe Betrekkingen I, l.c). Wat cp 

 betreft, wij zagen dat deze grootheid bij H a = 1,044 is. Daardoor 

 wordt bij H a het product X<p = 1,043, en de verhouding Tb ■ Tk = 

 = 3,236. Maar bij andere stoffen, met hoogere kritische temperaturen, 

 waar <p in de nabijheid van l x / 8 komt, zal Tb: Tk in de nabijheid 

 van 3 komen te liggen. 



V. De waarde van B — RTb g —a bij 20° C. 

 Schalkwijk x ) vond indertijd dat zijn proeven bij 20° C. kunnen 

 worden voorgesteld door de betrekking 



pv = 1,07258 + 0,000667 6 d + 0,0 6 98 d* (8—60 atm.). 



Kamerlingh Onnes en Hyndman (Comm. 78 c ) wijzigden evenwel, 

 ten behoeve eener vergelijking hunner waarnemingen bij 0° en 20° C. 

 met die van Schalkwijk, de viriaalcoëfficienten B en C van boven- 

 staande formule in 667V10- 6 en 993.10- 9 . 



Later berekende Walstra (Verslag van 17 Juni 1914) uit de 

 nieuwere proeven van Kohnstamm en Walstra (Verslag 12 Mei 1914) 

 bij 220° C. (125—2200 atm.) de betrekking 



p»=l. 07258+674,0. 10-6rf+856,9.10- 9 rf*+665,9.10-i5rf«(200-800atm.), 

 slechts geldig van 200 tot 800 atm., in goede overeenstemming met 

 de verbeterde formule van Schalkwijk, welke volgens Walstra tot 

 ±120 atm. zou bruikbaar zijn. 



Door toevoeging van een term met d" kon Walstra een formule 

 afleiden, welke alle waarnemingen - ook die van Schalkwijk bij 

 lagere drukken - - omvat, en welke tot 1000 atm. geldig is. 



Deze luidt: 

 jov = 1,07258 + 676,3. 10- ,! (/ + 882,15 . 10 -W + 669,54. 10- 1S </ 4 — 

 - 0,151 . 10-81 ( {"(tot 1000 atm.). 



Eindelijk gaven K. Onnes, Crommelin en Smid (Comm. L46*)naar 



l ) Dissertatie. 



56 



Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XXVI. ,V\ 1017 IS. 



