854 



aanleiding hunner definitieve bepaling der isotherme van 20° C. van 

 60 — 100 atm. in plaats van de formule van Schalkwijk (die slechts 

 van 4 tot 60 atm. geldt) de betrekking 

 pv = 1 ,07261 + 657,12 . 1Q-6 d -f 1292,6 . 1Q-9 <P (tot 100 atm. ) . (6) 



Berekent men hieruit de waarde van pv bij 100 atm., zoo wijkt 

 deze slechts 0,1 % a ^ van die, welke uit de door Amagat gevonden 

 waarden bij 0° en 100° C. kan worden berekend. De term A = R T 

 is blijkbaar berekend uit (1 -f 0,0036618 x 20) X 0,999416 = 1,07261 , 

 zoodat voor 0° C. de viriaalcoëtïicient B op 584 . 10 -6 werd gesteld. 

 (Wij zullen terstond zien, dat dit iets te laag is, daar deze tusschen 

 588 en 594 . 10~ 6 moet inliggen). 



Neemt men nu ook bij 20° C. voor de verhouding b g -.a de 

 waarde 2,545 aan, dan berekent men uit RTb g — a — 657,12 . 10 -6 

 gemakkelijk. : 



a 2 oo = 379,9 .10-6 ; {b g ) 2 o° = 966,8. 1Q-6 . ... (7) 



Daar de waarden bij 0° C. hiervan in geen geval ver verwijderd 

 zullen zijn, zoo is het duidelijk dat de vroeger door ons en anderen 

 aangenomen waarde a = 300 . 10 -6 veel te laag is, en moet worden 

 verhoogd tot ongeveer 380 . 10 -6 , en b van 900. 1 -6 tot ongeveer 

 970 . 10- 6 . 



De waarde van a (en dus ook die van b g ) is derhalve tusschen 

 0° C. (273° abs.) en T k = 33° abs. toegenomen in reden van 380 

 tot 486, d. w. z. van 1 : bijna 1,3. En wij zullen dadelijk zien dat 

 deze toename zich beneden 7& (tot ongeveer V, T^) nog uitstz-ekt 

 van 486 tot ongeveer 670, d. w. z. dat de aantrekking bij 16° abs. 

 bijna 1,4 maal grooter is dan die bij de kritische temp. Het is dus 

 — zooals wij boven reeds opmerkten — volmaakt onnoodig de 

 grootheid a beneden 7\ met het volume te doen toenemen. De 

 gevonden toename wordt reeds volkomen door den directen tempe- 

 ratuurinvloed gedekt. 



VI. Algemeene beschouwingen over de temperatuur- 

 af hankelij kheid . 



Voor het feit dat b afneemt bij hoogere temperatuur, kan een 

 theoretische grond worden aangevoerd in de omstandigheid dat de 

 waarde van b uitsluitend wordt bepaald op het oogenblik der botsin- 

 gen, en door die botsingen der moleculen. Wanneer, in de eerste 

 plaats, de atomen binnen het molecuul een zekere evenwichtspositie 

 t. o. v. elkaar innemen zoo zal deze bij de botsing noodzakelijk 

 gewijzigd worden. De atomen zullen elkaar dichter naderen, tot 

 zoolang de normaal gerichte relatieve snelheid der botsende mole- 

 culen is uitgeput; eerst dan zal tengevolge der door de verschuiving 



