868 



zwavelzuur tot ± 95° (liet smeltpunt van m-dinitrobenzol ligt bij 

 89 ,8 C.) smelt de stof, en vloeit naar C, wanneer men den toestel 

 van tijd tot tijd uit het bad neemt, waardoor C wordt afgekoeld. 

 Is C bijna geheel gevuld, dan wordt het apparaatje, na afdrogen en 

 afkoelen op de temperatuur der balans, gewogen, waardoor de 

 hoeveelheid gebruikte vaste stof nauwkeurig bekend wordt. 



Men voegt nu eene geringe, willekeurige hoeveelheid oplosmiddel 

 (in casu aethylacetaat) toe, die niet slechts de nog aanwezige deeltjes 

 vaste stof uit A en B naar C spoelt, maar die tevens de geheele 

 vaste massa in C in oplossing brengt, wanneer de toestel weder in 

 liet zwavelzuurbad wordt verwarmd. Is alles in oplossing gegaan, 

 dan koelt men het ondereinde van C krachtig af. Hierdoor wordt 

 het kristalliseeren ingeleid. Men plaatst het toestelletje weer in 't 

 bad, maar koelt nu het ondereinde van het vat, waarin zich het 

 zwavelzuur bevindt, door het met een bekerglas, gevuld met zwavel- 

 zuur, te omgeven. 



De inhoud van den dilatonaeter koelt op deze wijze langzaam af, 

 het sterkst in C, waar zich dan ook voortdurend meer kristallen 

 afzetten. Door draaien van den dilatometer om zijne vertikale as 

 wordt er voor gezorgd, dat de kristallen aanhoudend door de oplos- 

 sing warrelen, zoodat vasthechten aan den glaswand wordt belet. 



Tijdens het uitkristalliseeren neemt het volume af, eensdeels ten 

 gevolge der afkoeling van den toestel, anderdeels door de volume- 

 vermindering, die het uitkristalliseeren begeleidt. Men voegt gedurende 

 deze periode voortdurend druppelsgewijs nieuw oplosmiddel toe l ), 

 totdat ongeveer de temperatuur is bereikt, bij welke de bepaling- 

 van het spec. vol. der vaste stof zal worden uitgevoerd (hier 30° C.). 



De dilatometer wordt nu in eenen thermostaat geplaatst, die 

 nauwkeurig op konstante temperatuur (hier 30°.00 C.) wordt gehou- 

 den ; men wacht tot de vloeistof in de kapillair eenen gedurende 

 */ 4 uur niet meer veranderenden stand aan het onseinde der ver- 

 deeling heeft ingenomen. Die stand wordt genoteerd; daarna wordt 

 het instrument zorgvuldig afgedroogd en na bekoeling gewogen 3 ). 



8. De temperatuur van onzen thermostaat werd binnen enkele 

 duizendsten van een graad konstan t gehouden met behulp van een 

 grooten toluol-regulator volgens Ostwald. (Inhoud van het reservoir 



x ) Men lette er op, dat deze hoeveelheid zoodanig moet zijn, dat de meniskus 

 later, wanneer de dilatometer op de temperatuur der proef (hier 30°.00 G.) is 

 gekomen, eenen si and inneme, die op het ondereinde der verdeeling van B valt. 



2 ) Ten einde het verdampen van vloeistof geheel buiten te sluiten, wordt tijdens 

 het afkoelen op de temperatuur der balanskast de trechterbuis A met een kurk 

 afgesloten. 



