869 



± 400 cc). De thermometer (volgens Beckmann), die in 1 / l0t graden 

 was verdeeld, was een instrument, door de Phys. Techn. Reichs- 

 anstalt, te Charlottenburg-Berlin gekontroleerd. 



9. Een groot voordeel in het gebruik van dezen dilatometer ligt 

 in het feit, dat na de weging onmiddellijk een nieuwe bepaling kan 

 worden uitgevoerd. Men smelt daartoe de vaste stof weder geheel 

 op, waarbij, ten einde verlies door verdamping van het oplosmiddel 

 te beperken, A met een kurk wordt gesloten, en volgt den boven 

 aangegeven weg, voegt eventueel een nieuwe hoeveelheid oplosmid- 

 del toe (ter vervanging van de vloeistof, die bij het verwarmen is 

 verdampt) enz. 



Indien er bij het kristalliseeren vakuolenvorming heeft plaats 

 gehad, zou men dit onmiddellijk aan het resultaat der bepaling kun- 

 nen zien : er zou een andere waarde voor het spec. volume dei- 

 vaste stof worden gevonden. 



10. Noemen wij het totaalvolume van het reservoir C, vermeer- 

 derd met het volume der kapillair, dat de vloeistofdraad inneeml 

 bij 30°. 00 C. v , de ingewogen hoeveelheid vaste stof m lt de hoe- 

 veelheid vaste stof -f" oplosmiddel w„, het spec. volume der bij 

 30°. 00 C. verzadigde oplossing bij die temperatuur v x , de koncen- 

 tratie der bij 30°. 00 C. verzadigde oplossing, uitgedrukt in grammen 

 vaste stof per gram oplosmiddel x, en eindelijk het spec. volume 

 der vaste stof bij die temperatuur v s , dan is: 



Het gewicht van het toegevoegde oplosmiddel = m, — m x . 

 Daarin gaat in oplossing (m 2 — m,) x gr. vaste stof, zoodat als 

 vaste stof in den dilatometer overblijft: 



mj — (m, — m x ) x gr (7) 



In den vorm van verzadigde oplossing is daarin aanwezig: 

 (m s — m,) + (m a — m 1 )x>=(l + «)(>»-)»,) gr. 

 en daar het spec. volume dier oplossing v x bedraagt, is het volume 

 der in het reservoir C aanwezige verzadigde oplossing: 



(1 -f .c) [m t — m,) V,-. 

 Het volume der vaste stof in den dilatomeler bedraagt dus : 



«„ — (1 + -'0 (»», - »»,) '■'.,- • • ( 8 ) 



Uit (7) en (8) volgt voor het spec. vol. der vaste stof bij 30°. 00 O. : 



«o — C 1 -4- ■«) C Ml i— »"i) '••< 



Hierin is 



as = 0,5251 l ) 



(9) 



en 



^ = 0.96978. ') 



l ) Zie eerste me'dedeeling. Men lette er op, dat % hier voor ï *tm. druk ?:eKlt. 

 ') Zie beneden § 15, 



