872 



vaste stof intreedt, werd de volgende weg ingeslagen : In A wordt 

 een zekere hoeveelheid der vaste stof' (ruw) ingewogen en door smelting 

 (zie § 7) naar C gebracht. Daarna wordt de dilatometer met inhoud 

 nauwkeurig gewogen, waardoor de hoeveelheid vaste stof bekend 

 wordt. Men brengt den toestel in het zwavelzuurbad, verwarmt 

 en voegt nu zooveel oplosmiddel toe, dat de ontstaande (bij 30°.00 C.) 

 oververzadigde oplossing, die alleen door zeer langzame afkoeling 

 oververzadigd kan worden gehouden, in het bovenste deel der 

 verdeelde kapillair komt te staan, wanneer men den dilatometer 

 in den thermostaat op 30°. 00 O. brengt. Blijft de meniskus gedurende 

 7, uur staan, dan verwijdert men den dilatometer uit den thermo- 

 staat, droogt hem zorgvuldig af en weegt na bekoeling. 



Deze manipulaties leveren de benoodigde gegevens ter berekening- 

 van het spec. volume bij 30°. 00 C. der onderzochte oplossingen. 



14. Teneinde nu ook de volumeverandering te bepalen, die intreedt, 

 wanneer een bekend bedrag vaste stof uit een oververzadigde op- 

 lossing van bekende koncentratie bij 30°. 00 O. uitkristalliseert, 

 gingen wij, aansluitend aan de proef, in § 13 beschreven, als volgt 

 te werk : 



Men plaatst den dilatometer weder in den thermostaat (30°. 00 C.) ; 

 een groot deel der tijdens het wegen uitgekristalliseerde vaste stof 

 gaat nu weder in oplossing en dit gaat voort, totdat de oplossing 

 bij 30°.00 C. weder verzadigd is. Die verzadiging treedt betrekkelijk 

 spoedig in, nl. na + 7 4 IUU '. vooral, wanneer men den dilatometer 

 van tijd tot tijd om zijne vertikale as heen en weer draait, zoodat 

 de oplossing wordt omgeroerd. Daar men bij het inwegen der vaste 

 stof er voor had gezorgd, dat de oververzadiging (zie § 13) van dien 

 aard werd, dat de vol unie verandering bij het uitkristalliseeren van 

 de overmaat vaste stof bij 30°. 00 C. ± met den' inhoud van de 

 kapillair overeenkomt, stond nu de meniskus (na het uitkristalli- 

 seeren van die overmaat) in het ondereinde der schaal. Deze wijze 

 van werken is noodzakelijk ten einde te voorkomen, dat de vloei- 

 stof, die in de kapillair staat, niet gelegenheid vindt zich te verzadigen. 



Wordt daarna eene bepaling uitgevoerd waarbij men een grooter 

 bedrag vaste stof doer uitkristalliseeren, uitgaande van eene sterker 

 oververzadigde oplossing, dan daalt de vloeistof beneden het nulpunt 

 der schaal ; ten einde haar weder op de schaal te brengen en af- 

 lezing mogelijk te maken, voegt men eene van te voren afgewogen 

 hoeveelheid kwik toe; met behulp van het bekende spec. volume 

 van kwik bij 30°. 00 C. leert men het volume van het toegevoegde 

 kwik kennen en brengt dit in rekening. 



In verband met de bekende gewiehtshoeveelheid der oorspronkelijke 



