874 



15. Tabel II (p. 873) bevat de waarnemingen, die op de spec. volu- 

 mina der onderzochte oplossingen betrekking hebben. De oplossingen 

 A en B waren oververzadigd, de andere onverzadigd bij 30°. 00 C. 



Met behulp der gevonden waarden van v x vindt men volgens de 

 methode der kleinste qnadraten: 



03=1.12493 - 0.46371 x -\- 0.03808 x> . . . . (10) 

 De volgens deze vergelijking berekende waarden van v x vindt 

 men in de zevende kolom der tabel. De afwijkingen van de gevon- 

 den waarden (v 10 5 ) zijn in de laatste kolom opgenomen. 



Voor de verzadigingskoncentratie bij 30°.00 C. {% = 0.3443 vol- 

 gens onze oplosbaarheidsbepalingen 1 ), zie eerstemededeeling) vindt men : 

 v x = 0.96978 (bij 1 atm. druk) 



16. Voeren wij nu in onze vergelijking (5) de numerische waar- 

 den in : 



v. n =0.96978; (1— *■) = (1 -0.3443) = 0.6557 ; 



dv\ 



= - 0,46371 + 2 X 0.3443 X 0.03808 = — 0,43749 

 d.vj x=ri 



en 



v s = 0,63872, 

 dan vinden wij: 



Lv = 0.96978 - 0.28686 — 0.63872 = 0.04420 cc -/ gl , 



17. Bij toepassing der in $ 3 en 4 genoemde eerste methode, 

 vinden wij bij het uitkristalliseereu bij 30°.00 C. der oververzadigde 

 oplossingen A en B (zie Tabel II) : 



Uitkristalliseeren van 3.7723 gr.; volumevermindering 173.55 mm', 

 dus Lv' = 0,0460 cc / gl -. (Oplossing A). 



Uitkristalliseeren van 1.9892 gr.; volumevermindering 88.7 mm', 

 dus Lv' = 0,0446 cc / g „ (Oplossing B). 



Hieruit blijkt duidelijk (verg. § 4), hoe sterk Lv' van de mate 

 van oververzadiging afhalngt. Waar het de bepaling der fiktieve 

 volumeverandering betreft, moeten wij dus beslist rekenen met de 

 waarde, die volgens de tweede methode wordt gevonden. 



Utrecht, November 1917. van 't Hoff- Laboratorium. 



') Men lette er op, dat x in Tabel I de koncentratie per 1 gram oplosmiddel 

 voorstelt. 



