893 



ik, zooals in den aanhef vermeld, de meening dat het huidschud- 

 reflex een betrekkelijk eenvoudig reflex was. Ten deele heeft deze 

 meening zich bewaarheid. Er bestaat een zekere eentonigheid in de 

 reflexwerking; de uitvoering ervan berust bij een enkele spier. Maar 

 toch is op verrassende wijze een groote bewerktuiging van het reflex 

 gebleken: ik herinner hier aan het bestaan van gelijk- en dubbel- 

 zijdige reflexuitingen en aan de plaatselijk verschillende gevolgen, 

 gebonden aan verschillende prikkelplaatsen. Uit het verschillend 

 plaatselijk samentrekken dan van beide, dan van één enkelen M.cu- 

 taneus, blijkt, dat het reflexcentrum een groote inwendige bewerk- 

 tuiging moet bezitten. Waarschijnlijk zetelt deze bewerktuiging in 

 een z.g. coordinatorisch neuron, dat men ingeschakeld moet denken 

 tusschen het signalatorisch, afferente, of sensiebele neuron van het 

 spinaalganglion en het executorische, efferente of motorische neuron 

 van den ventralen hoorn van het ruggemerg. Of ook een „inter- 

 nuncial neuron" aanwezig is, welks aanwezigheid voor het krab- 

 reflex, Sherrington zeer aannemelijk gemaakt heeft, heb ik niet 

 onderzocht. Overigens ziet men bij het huidschudreflex op ondubbel- 

 zinnige wijze den door Sherrington geleerden regel bevestigd, dat 

 de aanvoerwegen voor het reflex veel talrijker zijn dan de afvoer- 

 wegen, zoodat voor elk geprikkeld huidpunt een eigen „private 

 path" naar het C.Z.S. voert, terwijl voor het ten uitvoer brengen 

 van het reflex een „coramon path" dient. Echter met deze beper- 

 king, dat in het „common path" weer afzonderlijk gescheiden paad- 

 jes naast elkaar aanwezig zijn, welke het mogelijk maken, dat voor 

 bepaalde groepen van prikkels (of van prikkelplaatsen), bepaalde 

 plaatselijke contracties van den M. cutaneus volgen. 



Een andere bewerktuiging van het reflexcentrum betreft de ver- 

 werking der prikkels aangrijpend binnen het ontvangstveld voor het 

 dubbelzijdig gevolg. Hier schijnt de drempelwaarde voor het gelijk- 

 zijdig reflex lager dan die voor het gekruiste gevolg. 



Opmerking verdient ten slotte nog, dat op één prikkel zeer vaak 

 een reeks retlectorische samentrekkingen der huidspier volgt, wal 

 zich uit in een herhaald schudden en rimpelen der huid. Dit kan 

 bij sommige prikkels aan een nawerking van den prikkeltoestand in 

 de ontvangstwerktuigjes Ie wijten zijn, zooals bijv. bij boren mei 

 een naaldpunt, of prikkelen met een heel of /.eer koud voorwerp, 

 of bij het aanblazen der huid (langdurige jeuk!) hel geval kan /.iju. 



Maar, waar het verschijnsel ook bij andere prikkels, bijv. hei 

 even aankloppen met een vingertop optreedt, moet men wel denken 

 aan een na-ontlading van uit hel centrum, na-ontlading welke reeds 

 het begin van een rhythmisch kenmerk vertoont. 



