925 



hoofdzaak op liet oppervlaktewater berusten — bodemwatermonsters 

 worden slechts ongeveer 6 keer per maand genomen — moet het 

 gevonden denudatiecijfer voor het Brantasgebied eenige tientallen 

 procenten te laag zijn. In de tweede plaats is de hoeveelheid water, 

 aan de plaats van waarneming voorbijstroomend (6,5 10" M 3 ) gering 

 in vergelijking tot de totale hoeveelheid gevallen regen in het stroom- 

 gebied (25 10 9 M 3 ), al moet hierbij in aanmerking genomen worden, 

 dat in dit, aan sawah's rijke stroomgebied met zijne gecompliceerde 

 riviervormen zeer veel gelegenheid tot verdamping bestaat. 



De Banjoepoetih ontwatert uitsluitend het jongvulcanische massief 

 van den Idjen. Het denudatiecijfer dezer rivier zal eenerzijds te laag 

 zijn, omdat de hoeveelheid regenwater, aan de plaats van waarneming 

 voorbijstroomend (1,9 10 8 M 3 ) iets te klein is in verhouding met de 

 hoeveelheid regenwater in het stroomgebied (4,5 10 8 M 8 ); aan den 

 anderen kant moet het iets te hoog zijn, omdat bij de getransporteerde, 

 ,, opgeloste stoffen" zeer vele zwavelzure zouten en vrij zwavelzuur 

 zijn, die, daar zij tot de steeds nieuw gevormde producten van de 

 Kawah Idjen behooren, bij de eigenlijke denuatie niet in rekening 

 gebracht mogen worden. 



Samenvattend kunnen wij dus de tien rivieren, voor welke cijfers 

 beschikbaar waren, in vijf groepen verdeelen: 



1. Rivieren met uitsluitend of bijna uitsluitend vulcanische ge- 

 steenten: Tjiliwong, Brantas, Banjoepoetih. 



2. Rivieren met overheerschende vulcanische gesteenten, waarnaast 

 mergels etc.: Tjimadoek, Tadjoem. 



3. Rivieren met ongeveer evenveel vulcanische als kleiïg-mergelige 

 gesteenten : Tjilamaja. 



4. Rivieren met overheerschende mergelige gesteenten, waarnaast 

 vulcanische gesteenten : Djragoeng, Pengaron. 



5. Rivieren met zeer „gemengde" stroomgebieden : Serajoe, Loesi. 

 Het is jammer, dat ei- geen cijfers voor rivieren met uitsluitend 



mergelige gesteenten in hunne stroomgebieden ter beschikking waren, 

 temeer, omdat voor twee dergelijke riviertjes de Kali Tjolo en Sptjo 

 — uit het mergelterrein bezuidoosten Wirosari (Oost-Semarang) 

 komend - - wèl volledige slibtabellen verkrijgbaar waren. De heer 

 Weber was zoo vriendelijk, om herhaaldelijk de correspondeerende 

 debietcijfers voor mij op te vragen, maar slaagde er niet in, /.e te 

 verkrijgen. 



Het was a priori te verwachten, dat de gemiddelde denudatie- 

 cijfers op Java relatief belangrijk zouden blijken te /.ijn. Eene liooge 

 Jaartemperatuur, gecombineerd mei sterken regenval werkt eene snelle 

 verweering der gesteenten in de hand; de groote regenval leven 



