Physiologie. — De Heer Pekelharing biedt eene "mededeeling aan 

 van den Heer H. van Trigt: ,, Bijdrage tot de physiologie der 

 zoetwatersponzen (spongillidae)" . 



(Mede aangeboden door den Heer Van Rijnberk). 



In deze mededeeling zal ik een kort, voorloopig overzicht geven 

 van de resultaten verkregen in den loop van een veeljarig onderzoek 

 aangaande het chlorophyl, de beweging van het water (in het 

 kanaalstelsel), het opnemen van voedsel en de defaecatie en excretie 

 bij de zoetwatersponzen. Een uitvoerige bespreking van dit onder- 

 zoek zal, over eenigen tijd in hel Tijdschrift der Ned. Dierkundige 

 Vereeniging verschijnen. Het onderzoek werd nog tijdens het leven 

 van Professor Vosmaer op het Zoötomisch Laboratorium te Leiden 

 verricht, en is ten deele een vervolg op zijn bekende vérhande- 

 lingen ,,Over het opnemen van voedsel bij sponzen" en ,,Observations 

 on Sponges" in samenwerking met Professor Pekelharing in 1898 

 in de werken dezer Academie gepubliceerd. 



A. Het chlorophyl. 



I. In 1882 — 1883 ontspon zich tusschen Ray Lankester ') en 

 Brandt 2 ) een polemiek over de vraag of het chlorophyl, dat men 

 in de amoebocyten der zoetwatersponzen in den vorm van ovale. 

 2-3 /u groote lichaampjes aantreft, van dierlijken oorspong was, 

 dus chlorophyl door de spons zelf als onderdeel van haar cellen 

 gevormd, of dat het toebehoorde aan eencellige algen, welke met 

 de spons in symbiose vereenigd zouden leven. Lankester verdedigde 

 de eerste meening, Brandt de tweede. De argumenten van Brandt 

 waren wel krachtig, maar toch nog niet zoo afdoende, dat hij 

 Lankester heeft kunnen overtuigen. Desalniettemin is later toch 

 vrij algemeen in de literatuur het standpunt van Brandt als hot 

 juiste aangenomen, hoewel in Engelsche handboeken met name b.v. 

 door Sollas in de Cambridge Natur. Ilistorv (1906) nog Lankester's 

 opvatting gehuldigd wordt. 



T ) Quart. Journal of Microsc. Science, 1882. 

 •) Arch. tïir Anat. u. Physiol., Physiol. Ahtli.. 1882. 

 Mittli. a. d. Zoolog. Station zu Neapel, IV, 1883. 



