932 



Het was dus zeer gewenscht dit geschilpunt definitief op te lossen. 

 Allereerst diende ik echter het onderzoek van Brandt en dat van 

 Lankester, welke zich wel met de identiteit in physischen zin van 

 het chlorophyl der zoetwatersponzen met het plantaardige hadden 

 bezig gehouden, doch de physiologische identiteit buiten beschouwing 

 hadden gelaten, nog in dit opzicht aan te vullen. Dit laatste kon 

 geschieden, doordat ik proefondervindelijk bewees, dat de groene 

 chlovophyllichamen der sponzen in licht O a en assimilaten (olie) pro- 

 duceeren, in donker daarentegen niet. En wat nu de twistvraag over 

 den oorsprong van dil chlorophyl betreft, ik heb door krachtiger, 

 meer doorslaande bewijzen dan Brandt aanvoert, kunnen aantoonen, 

 dat de opvatting van dezen onderzoeker inderdaad de juiste was : 

 De chlorophyllichamen der sponzen bestaan nl. uit protoplasma en 

 chloroplast (ook door Brandt en Lankester vastgesteld) ; ze herbergen 

 misschien een kern (welke Brandt zegt beslist te hebben kunnen 

 aantoonen. terwijl Lankester haar aanwezigheid ontkent ; ik vind 

 Brandt's bewijs niet afdoende) ; ze zijn door een cehvand, welken ik 

 door plasmolyse zichtbaar kon maken, omgeven (Brandt heeft dezen 

 niet met zekerheid kunnen aantoonen) ; uit de spons geïsoleerd 

 blijven de groene chlorophyllichamen 6 maanden, en langer nog, in 

 culturen normaal in het leven en planten zich daarbij krachtig voort 

 (Brandt vermeldt slechts een voortleven gedurende 3 — 4 weken, 

 terwijl hun voortplanting daarbij niet met zekerheid werd vastgesteld) ; 

 de groene chlorophyllichamen der sponzen komen ook vrij in de 

 natuur voor, alwaar zij zich ook voortplanten (niet door Brandt 

 waargenomen); ten slotte het feit, dat kleurlooze sponzen door infectie 

 met geïsoleerde groene chlorophyllichamen blijvend in den groenen 

 vorm kunnen worden overgevoerd (evenmin door Brandt vastgesteld ; 

 wel vermeldt hij een — overigens nog onvoldoend bewezen — geval 

 van „overenten" van chlorophyllichamen van spongilla op een stentor). 

 Hiermede is dus afdoende bewezen, dat de chorophyllichamen der 

 zoetwatersponzen algen zijn met de spons in ,, symbiose" vereenigd. 



II. De onderzoekers, welke de meening van Brandt voorstaan, zijn 

 er allen over eens, dat deze symbiotische alg behoort tot het geslacht 

 Cklorella; zoo bv. Beyerinck 1 ), Oltmanns 2 ), Wille 3 ). De wijze van 

 vermenigvuldigen dezer algen, die ik heb kunnen vaststellen, heeft 

 mij echter doen weten, dat we bij de door mij onderzochte sponzen 

 in geen geval met een lid van het geslacht Chlorella te maken heb- 



1 ) Botanische Zeitung, 1890. 



2 ) Morphologie und Biologie der Algen, 1904—05. 



s ) In Englek en Prantl; Natürl, Ptlanzenfamilien. Nachtrage zu l 2 , 1911. 



