933 



ben, doch met een vorm waarschijnlijk zeer na aan Pleurococcus 

 verwant. De vermenigvuldiging heeft nl. volstrekt niet door vrije 

 celvorming, doch door eenvoudige vegetatieve deeling van de geheele 

 moedercel plaats. 



III. In het algemeen gesproken zijn de spongilliden in licht groen 

 en in (schemer-jdonker kleurloos, nl. crème-wit ; terwijl groene 

 sponzen in donker kleurloos, en kleurlooze in licht groen plegen te 

 worden. Lankester (l.c.) vond in kleurlooze sponzen de anders groene 

 chlorophyllichamen nu kleurloos; en besluit dan, dat deze kleurlooze 

 lichamen dus öf direct onder den invloed van het zonlicht in chloro- 

 phylkorrels overgaan öf dat ze tijdens hun ontwikkeling, door zon- 

 licht, inplaats van den kleurloozen vorm te geven overgaan in het 

 groene type. Op dezelfde wijze zegt Brandt (1. c), van deze kleur- 

 looze lichamen sprekend, dat evengoed als de chlorophyllichamen 

 van hoogere planten, ook die van algen bij gebrekkigen licht-toevoer 

 bleeker kunnen worden ; en elders : „dat zoochlorellen in donker 

 hun groene kleur verliezen is vanzelfsprekend". Beide auteurs zoeken 

 dus overeenstemming tusschen het gedrag in donker der chlorophyl- 

 lichamen der spongilliden en dat der chloroplasten van hoogere 

 planten, en verklaren de hierboven genoemde feiten dus naar analogie 

 van het b.v. voor angiospermen bekende feit, dat in donker geen 

 chlorophyl gevormd kan worden. Dat nu bleek mij geheel onjuist. 

 Gebrek aan licht is inderdaad de oorzaak van het kleurloos blijven 

 van kleurlooze of het kleurloos worden van groene sponzen in don- 

 ker, doch om een geheel andere — veel gecompliceerder — reden 

 dan Brandt en Lankester meenen ; zooals ik nu zal aantoonen. 



Ik stelde n.1. vast, dat de geisoleerde groene symbiotische algen 

 in water gekweekt wel degelijk in donker chlorophyl kunnen 

 vormen; terwijl mij ook bleek, dat deze groene algen bij cultuur in 

 licht en in donker, zelfs in arme en rijke organische voedingsmedia. 

 maanden lang normaal (groen o.a.) in leven blijven en zich voort- 

 planten, doch dat de geisoleerde kleurlooze algen onder dergelijke 

 omstandigheden na korter of langer tijd uit de cultuur verdwijnen 

 en nooit in den groenen vorm overgaan. Het bleek dus geheel on- 

 mogelijk, dat deze groene algen der sponzen in kleurloozen. en de 

 kleurlooze in groene overgaan door den gecombineerden invloed 

 van duisternis of belichting en een of ander voedingsmedium, zooals 

 men misschien naar analogie van de resultaten van BEYKRINCK, (l.c.)i 

 Artari l ), Gbintzesco ' j ), Radais : ') met verschillende andere aken 



!) Berichte Dt. Botan. Ges., 1902. 



2 ) Revue génér. de Botanique, T. 15, 1903. 



s ) G. R. Acad. d. Se. Paris, T. 130, 1900. 



