935 



of kleurloos) in stand houden. 3°. Op welke wijze beide ,,kleur"-vormen 

 in elkaar overgaan. Het zou buiten liet bestek van deze mededee- 

 ling vallen, wanneer ik hier deze bewijzen wilde gaan uitwerken. 

 Slechts wil ik opmerken, dat, wat er onder bepaalde omstandig- 

 heden met het aantal groene algen een er spons geschiedt, m. a. w. 

 hoe de ,, kleur" der spons zich zal gedragen, geheel afhangt van de 

 waarde, die elk der bovengenoemde 6 factoren onder die omstan- 

 digheden aanneemt in de formule 



i -\- v _-\- r = e + ff + a 



Immers, is het eerste lid gelijk aan het tweede, dan blijft het 

 aantal groene algen, dus de kleur der spons, constant; is het eerste 

 lid grooter, dan neemt dit aantal toe en wordt de spons groener; 

 is het kleiner, dan neemt het aantal af en wordt de spons kleurloos. 



IV. De algemeene opvatting (behalve dan natuurlijk van Lan- 

 kestkr c.s.) over de symbiotische verhouding van zoetwaterspons en 

 alg is, als eene waarschijnlijk gebaseerd op wederzijdse!) nut. Spon- 

 gilla geldt dan ook welhaast als een classiek voorbeeld van symbiose, 

 naast de lichenen. Toch zijn er over de wederzijdsche verhouding 

 van „gastheer" en ,,gast" slechts enkele, en dan nog maar zeer 

 weinig bewijskrachtige proeven gedaan — door Brandt (l.c.j — , zooals 

 Biedermann 1 ) zeer terecht opmerkt. 



«. Ik zelf ben tot de overtuiging gekomen, door vergelijking van 

 het gedrag der ,, symbiotische" algen bij cultuur (in licht) in spons- 

 weefsel en geïsoleerd in water — met name door vergelijking van 

 hun voortplanlingsintensiteit, als maat voor de gunstigheid van, in 

 't kort, het voedingsmilieu, en van de totale toe- of afname van 

 hun geheele cultuur, als maat voor de gunstigheid van alle omstan- 

 digheden te zamen — , dat de „symbiotische" vereeniging van spons 

 en alg aan de alg voordeel biedt boven een leven viïj in het water. 

 Dat voordeel is echter slechts gelegen in het feit, dat de spons de 

 alg beschermt tegen vijanden. Het voedingsmilieu is daarentegen in 

 de spons volstrekt, niet gunstiger voor de alg dan in het water. 

 Waar we nu verder weten, dat in de spons toch ook voortdurend 

 algen te gronde gericht worden al is het dan minder dan in 



het water, — dan moeten we toch besluiten, dal van het standpunt 

 van het nut voor de alg die vereeniging mol de spons volstrekt 

 niet een symbiose, in den zin van die der lichenen, genoemd kan 

 worden. 



l ) In Wintkrstkin's Handb. d. V.ergleich, Physiologie, II', L911. 



