939 



d/::":;-'-6. 



Fig. ] . Opvolgende stadia van beweging van het flagel eener geïsoleerde 

 choanocyte. Het cellichaam hangt nog met eenige andere choanocyten samen, de 

 kraag is ingetrokken, a onmiddellijk na isolatie. De pijltjes duiden de richting van 

 den waterstroom, de stippen zwevende deeltjes aan ; het tijdstip der observatie is 

 telkens aangegeven. Bij e stilstand van 't flagel (voor goed). Vergroot + 1700X- 



weer slaan van het flagel zonder golven, terwijl het water wordt 

 heen en weer bewogen en niet meer weggestuwd. (fig. 'ld). Weer 

 5 minuten later en alle beweging is gestaakt, en het flagel gestrekt 

 (Ie). Zooals ik reeds zeide, heb ik deze zelfde opeenvolging ook 

 aan intacte levende trilkamers waargenomen, wanneer door zeer 

 langdurig experimenteeren de choanocyten in ongunsligen toestand 

 geraakten. 



Ik wil nog even vermelden, dat bij de hier afgebeelde geïsoleerde 

 choanocyte (fig. 1) geen kraag te zien was ; hij was dus blijkbaar 

 geheel gecontraheerd. Aan de intacte trilkamers evenwel waren de 

 kragen zeer duidelijk als lange cylinders, welke het flagel slechts 

 over een betrekkelijk kort gedeelte aan den top onbedekt lieten, 

 waar te nemen (fig. 2 — 5). 



De geheele waterstrooming in een trilkamer is natuurlijk de resul- 

 tante van de waterverplaatsingen door elk flagel afzonderlijk veroor- 

 zaakt ; zij is snel en regelmatig, zooals het best door een schematische 

 figuur wordt duidelijk gemaakt (tig. 2). Men ziet. hoe van do proso- 

 pylae uit (hier is er slechts J aangegeven, er zijn er in een trilkamer 

 2 — 5) het water tusschen de cellichamen en de kragen der choano- 

 cyten door, snel en regelmatig naar de basis der flagellen (hier 

 eigenlijk de opening der kragen) moet vloeien, om vandaar door de 

 flagelbe weging naar het midden der trilkamer gestuwd te worden, 

 en dan door de apopyle weg te stroomen. Opdat een krachtige vaste 

 stroom door de trilkamer onderhouden kan worden, Opdal dus o.a. 

 het water snel en uitsluitend door de prosopylae in. on door de 



