942 



Fig. 3. Het opvangen van (voedsel)deeltjes binnen een tiïlkamer 

 met 2 prosopylae, nl. aan de basis tusschen de kragen 

 der choanocyten. De weg door de deeltjes afgelegd is 

 met stippen aangeduid. In de choanocyten-laag (ch.1.) zijn 

 de afzonderlijke cellen niet geteekeud; zij bevat talrijke 

 opgevangen partikels. (Verg. +900X). 



Ik stelde vast, dat de voedseldeeltjes vervolgens binnen de choa- 

 nocyten worden opgenomen ; om daarna vrij spoedig door deze 

 weer in de mesogloea te worden uitgestooten ; een verschijnsel dat 

 ik eveneens heb kunnen waarnemen aan mijn levende praeparaten. 

 Tenslotte belanden de deeltjes in de amoebocyten, welke ze waar- 

 schijnlijk uit de mesogloea zullen hebben opgenomen. 



Behalve deze wijze van opvangen van — zooals mij bleek bijna 

 uitsluitend kleine — voedseldeeltjes door de choanocyten, heb ik 

 nog een tweede methode tot opvangen van — grovere — partikels, 

 niet binnen de trilkamers, kunnen vaststellen. Dat deze methode 

 bestaan moest, was trouwens van te voren te bepalen. Immers 

 bedraagt de wijdte der ostia aan levende zoetwatersponzen, naar ik 

 kon uitmeten, zelfs wel 63 X 84 <i, terwijl de prosopylae gewoon- 

 lijk slechts 3 — 4 ,u meten. Het spreekt dus van zelf, dat tal van 

 partikeltjes met den waterstroom de ostia binnen zullen komen, die 

 te groot zijn om de prosopylae te kunnen passeeren. Deze deeltjes 

 zouden dus alle prosopylae eener spons dreigen blijvend te verstop- 

 pen, indien deze niet over middelen beschikte om hen weder te 

 verwijderen. 



De spons beschikt dan ook inderdaad over een zeer doeltreffend 

 middel, zooals ik aan mijn levende microscopische praeparaten kon 

 waarnemen. Het is bekend, dat de choanocytenlaag der trilkamers 



