952 



te zeggen. Bij fam. 17 (tab. T) verschijnen plotseling twee kort- 

 hoofdigen onder de kinderen ; ook de zusier van de moeder is 

 korthoofdig (L 17.4, 514.8, Incl 84.7). Ook van verschillende families 

 van tab. II, waar een van de ouders een groot en breed hoofd 

 heeft, hebben vaak meerdere kinderen een kort en klein hoofd. Zoo 

 zijn van 36 drie kinderen korthoofdig, ook van fam. 73, van fam. 

 234 en van fam. 87e; van fam. 16c zijn vier kinderen korthoofdig. 

 Bij het doorzien der nog niet gepubliceerde tabellen treft hetzelfde. 

 Dit in groepjes verschijnen van het korte, kleine hoofd wijst op 

 zijn zelfstandige beteekenis voor de erfelijkheid. Er moet een aparte 

 reden zijn, om het te doen verschijnen : 'we hebben te doen met 

 een nieuwe splitsing. Zooals bij de verschillende muizenrassen van 

 Ccénot, Dürham e.a., de kruising van de grijze muis met de albino 

 muis, behalve ook grijze en albino muizen ook zwarte geeft, zoo 

 verschijnt ook hier bij kruising van twee hoofdvormen onder de 

 kinderen een derde type. Dit verschijnsel: het verdekt bevatten van 

 een factor, die zich eerst bij een bepaalde kruising kan laten gelden 

 is door Bateson epistasie genoemd. We kunnen aannemen, dat voor 

 het tot sland komen van het korte, kleine hoofd het samen treffen 

 van twee factoren noodig is; wanneer het groote en breede hoofd 

 een dezer factoren bezit, dan kan bij kruising deze factor zich met 

 den anderen factor voor het kleine hoofd verbinden en dezen hoofd- 

 vorm tot stand brengen.- Interessant voor deze opvatting is ook de krui- 

 sing 124 van ons materiaal. De moeder heeft een kort en klein hoofd 

 en heeft een hoogen index (86.9), de vader is brachycephaal (82.2) 

 heeft een niet groot hoofd; van deze familie hebben de zes kinderen 

 alle korte en kleine hoofden met hooge indices (81, 85, 86.5, 87.5, 

 88, 86.5). Dit geval is een analogon van de kruising albino X zwart 

 = alle zwart. Ik meen niet, dat mijn materiaal de hier gegeven 

 opvatting reeds bewijzen kan, doch het is reeds van belang, dat we 

 een in 't oogvallend verschijnsel tot een goed onderzochten splitsings- 

 vorm kunnen terug brengen. 



Ook het geslacht oefent* op den hoofdvorm stellig invloed. Dit 

 blijkt al uit de krommen (Fig. 2, 3 en 6, blz. 370). Het heele 

 materiaal wijst ook duidelijk uit, dat de hoofden van vrouwen 

 kleiner zijn dan van mannen. Het treft, hoe zelden het groote hoofd 

 van de moeder onder de kinderen terugkeert. Er moet dus aan 

 bijzondere voorwaarden voldaan zijn, wil de groote hoofdvorm bij 

 de vrouw optreden; er is een voorkeur voor het kleine en korte 

 hoofd bij de vrouw. Ik herinner hier aan de onderzoekingen van 

 Pearl, Morgan e.a. over geslachtsgebonden (geslachtscorrelate) 

 erfelijkheid, doch stel het onderzoek van het materiaal ten opzichte 



