964 



en dus ook hoe liet logarithmisch decrement ó = — T — : — verandert 



met de amplitude der schommelingen. Voor a = 0,05 ongeveer vinden 

 we aldus d = 1,052 d B , waaruit 



é = 0,0962 

 met een nauwkeurigheid, die op 1% geschat kan worden 1 ). 



De schommeltijd van het schommelende stelsel bedroeg, wanneer 

 de bol in de vloeibare waterstof gedompeld was (temp. der vloeistof 

 ± 20° K, terwijl de temperatuur der omgeving, dus ook van den 

 draad 8°,7 C. was), 



T — 40,20 ± 0.10') 

 waaruit volgt (zie boven) 



1\= 40,20—0,44 = 39,8'). 



De waterstof stond onder een druk van 769 mM. kwik; volgens 



de laatste gegevens omtrent de dampspanning van waterstof 4 ) was 



dus de temperatuur der vloeistof: 20,39 -4- wö = 20°,43 K. Bij die 



temperatuur had de bol (volgens de in Meded. n°. 85 verstrekte 



gegevens) een straal van 2,002 c.M., dus een traagheidsmoment 



/2,002V 

 20,26 X - — = 20,23, zoodat het geheele traagheidsmoment van 



V2,oo5y s & 



het. schommelende stelsel bij de proef in vloeibare waterstof was 

 K= 3,95 -f 5,77 + 20,23 = 29,95. 

 Voor het moment van het koppel, dat de vloeistof door wrijving 

 op den bol heeft uitgeoefend, vinden we dus (volgens form. 28' 

 van Meded. N°. 1486) 



L\ = —?— = 0,1448. 

 1 T. 



Om het koppel van de wrijvingskrachten op het niet in de 



vloeistof ondergedompelde deel van het schommelende stelsel te 



bepalen, werd zooals vroeger (zie Meded. N°. 1496, V) de bol 



') Dit logarithmisch decrement is aanzienlijk grooter dan datgene, welk uit de 

 gelijkvormigheid met zwavelkoolstof werd verwacht (zie boven). Men bedenke 

 echter dat, wegens den ingewikkelden bouw van het schommelende stelsel, slechts 

 in ruwe benadering van gelijkvormigheid sprake kon zijn, want voor het niet in 

 de vloeistof ondergedompelde deel is er heelemaal geen sprake van gelijkvormig- 

 heid. Om die reden is dan ook de reductie van J tot $ niet zoo nauwkeurig als 

 in geval van volmaakte gelijkvormigheid het geval had kunnen zijn. 



2 ) Evenals het decrement der uitwijkingen was deze schommeltijd aan onregel- 

 matige wisselingen (van enkele 0.1 sec.) onderhevig. 



:i ) Deze waarde komt goed overeen met diegene welke men uit de hoogerop 

 vermelde afleidt, wanneer men de temperatuursveranderingen van bol en draad in 

 rekening brengt. 



*) Zie Meded. n°. 152w, 



