54 
overlegd plan voor onderzoekingstochten hadden beschikbaar 
gesteld. Zoowel in Nederland als Indië kan de Regeering om- 
trent wetenschappelijke zaken adviezen inwinnen, waarvan 
zij van te voren de waarde zal erkennen, waardoor dus de aan- 
vragen , die op losse gronden herusten, geheel buiten beschouwing 
kunnen blijven; maar wij kunnen den Kamerleden de verzeke- 
ring geven dat gedurende eene reeks van jaren geene andere 
“bepaalde projecten voor natuurwetenschappelijke exploitatie 
onzer koloniën bij ’s Ministers voorgangers zijn ingediend dan 
die van het Aardrijkskundig Genootschap en dat het zeer 
bepaaldelijk als een min of meer direct gevolg moet beschouwd 
worden van den arbeid van onzen collega Trevs indien nu 
een keerpunt ten goede valt aan te wijzen. Omtrent het tweede 
motief zal ik niet uitwijden, het geldt hier eene questie van 
beginselen waaromtrent discussie weinig of niet baten kan; 
alleen wensch ik op te merken: dat de geschiedenis der be- 
schaving niet alleen, maar ook die der industrie, welke trouwens 
met de eerste hand aan hand gaat, zonneklaar heeft bewezen, 
dat maatregelen, die alleen direct nut ten gevolge hebber, 
evenmin bestaanbaar zijn als verordeningen die geene ontduiking 
toelaten of belastingen die door een ieder zonder protest worden 
begroet; het regeeren volgens zulk een grondslag is vergelijk- 
baar met het zoeken naar den steen der wijzen en in lijnrechte 
tegenspraak met het axioma dat in eene natuur, quae non facit 
saltus, ook ontwikkeling op elk gebied zich slechts langs 
logischen, geleidelijken weg laat bereiken. De zorg, die zich 
tot nauwkeurige administratie bepaalt, heeft nimmer eenige 
zaak doen bloeien, wel daarentegen velen bloeienden onder- 
nemingen den ondergang bereid. Vergunt mij M. H. U als 
tegenhanger van het in onze vertegenwoordiging gesprokene 
voor te lezen wat terzelfder tijd, waarop de Rapporteur zijn 
advies in onze kamer uitbracht, door den Voorzitter van het 
Engelsche lagerhuis omtrent de verhouding van wetenschap 
en regeering in zijne toespraak aan de Royal Society is gezegd: 
„My own individuel opinion is worthless and insignificant 3 
