| 
1735 
voor de negorij Tugoelandang gelegen, weder meer acti- 
viteit vertoonde, terwijl zich in den krater een eruptiekegel 
zou gevormd hebben. De berg was steeds door zware 
nevels omgeven, terwijl de vele regens het beklimmen onmo- 
gelijk maakten (G. R. 14154/89). 
lemand, die op Sangir het volgende heeft medegemaakt, 
verhaalt …..: »Op den gtr September des avonds half tien 
gevoelden wij op Sangir eene sterke aardbeving, richting van 
Oost naar West. Desaarde was in golvende beweging, hetgeen 
40—60 seconden aanhield. Eerst werd eene zachte trilling 
gevoeld, gevolgd door meerdere, hevige horizontale schokken ; 
de boomen wuifden heen en weder alsof zij met geweld ge- 
schud werden. Een circa 1! voet hoog vat, dat vol water 
was, werd bevonden nà de aardbeving half ledig te zijn. De 
trillingen herhaalden zich hoewel zwakker, gedurende den nacht 
nog driemaal. Op Petta had men daarnà een’ zeer hoogen 
vloed. Op Taroena nam men eene circa 1!/, M. hooge vloed- 
golf waar, die ongeveer 2 minuten op- en in 5 minuten afliep. 
De golf kwam omtreeks één minuut nà de schokken en liet 
het geluid eener sterke branding hooren. Eene over de Taroena- 
rivier voerende brug werd door den machtigen stroom onder- 
mijnd en gedeeltelijk uit elkaar geslagen. De vloedgolf kwam 
gedurende den nacht tot den volgenden morgen nog verschei- 
dene keeren, met steeds langer wordende tusschenruimten, (5 
minuten tot een half uur) opzetten. Het grootste gedeelte der in- 
woners van Taroena vluchtte naar de nabij gelegen bergen, waar: 
het kampeerde. Gedurende de geheele maand werden om den 
anderen dag lichtere aardbevingen gevoeld. Op den 9%” der 
maand bespeurde men om de Noord-kaap van Taroena eene 
groote hoeveelheid doode visschen, waarvan 6 prauwen vol 
werden opgevangen. Daaruit mag worden afgeleid, dat een 
onderzeesche vulkaan in de nabijheid van Sangir de oorzaak 
der aardbeving geweest is. (Mahingeton). Te Menado, Ternate 
en Batjan zijn tegelijkertijd aardschuddingen gevoeld, en 
werd óók te Menado tijdens die schuddingen eene vloedgolf 
