( 25 ) 



omzetting plaats gevonden, terwijl uit liet phenolnatrium-G>-carbonzuur, 

 naast Nal, eene rijkelijke hoeveelheid eener vloeistof ontstaan was. 



Tegen onze verwachting in echter bleek deze stof na zuivering- 

 niet het methylaether-salicylzuur (of anisol-o-carbonzuur) o.C 6 H 4 

 OCH s . COOH (eene vaste bij 98 smeltende stof) te zijn, maar zijn 

 isomeer het methylsalicylaat C G H 4 OH . COOCH 3 . 



De tegenspraak, waarop wij hier waren gestuit, werd nu door de 

 volgende proeven volkomen bevredigend opgelost. Indien men het 

 anisol-o-carbonzuur op zich zelf verhit aan een opstijgenden koeler 

 (op 260° a 270°) dan heeft, naast eene geringe ontleding in kool- 

 zuur en anisol, eene isomerisatie plaats, waarbij de ester gevormd 

 wordt. Men heeft dus de verschuiving : 



OCH 3 / \OH 



'COOH \ /COOCH 3 



Bij ± 150° was na verhitting gedurende zeven etmalen slechts \/ s deel 

 van den methylaether in den ester omgezet *). Echter bleek, dat de aan- 

 wezigheid van een spoor phenolnatrium-o.carbonzuur (hoogstens l°/ ) 

 de verschuiving zeer bevorderd ; na 24 u. toch was zij bij 150° bijna 

 volledig verloopen. Voor CH 3 I geldt hetzelfde hoeAvel in mindere 

 mate. 



De conclusie uit het geheel der zoo juist beschreven proeven is 

 dus deze, dat het salicylzuur als phenolnatrium-o-carbonzuur direct 

 ontstaat door additie van phenolnatrium aan koolzuur in dien 

 zin, dat het laatste zich schuift tusschen een orthokoolstof van de 

 benzolkern en het daaraan gebonden waterstofatoom. De snelheid 

 dezer additie neemt voor een bepaald traject (± 80° tot =fc 110°) 2 ) 

 sterk toe. Het phenylnatriumcarbonaat speelt bij dit proces geen rol, 



Met deze nieuwe opvatting in overeenstemming is ook de waar- 

 neming dat phenolnatrium-o-carboonzuur, met phenolnatrium verhit, 

 bij dr 160° rijkelijk phenol en dinatriumsalicylaat geeft, terwijl het 

 natriumsalicylaat zulks niet doet of in zeer geringe mate. 



Opmerkelijk is dus het verschil in gedrag van het phenolaat tegenover 

 koolzuur al naar de hoogte der temperatuur. Terwijl het bij gewone 

 temperatuur zich op de zelfde wijze als natriumhydroxide addeert, 

 blijft bij hoogere temperatuur de ONa-groep intact, dus aan de kern 

 gebonden, en schuift het C0 2 als 't ware zich in tusschen de H en C 

 van een orthostandige CH-groep. 



l ) Met behulp van lakmoes kunnen de twee isomeren naast elkaar getitreerd 

 worden. 



~) Bij 80° was na ± 3 weken uit ± 5 gr. van het zout een paar honderd 

 milligram salicylzuur gevormd. 



