( 27 ) 



anomale dispersie in het absorbeerende gas een zeer aan merk el ij ken 

 invloed op liet karakter der donkere lijnen kan hebben. 



Wanneer het licht een stofmassa doordringt, waarvan de dichtheid 

 niet overal volmaakt dezelfde is, zijn in het algemeen de stralen 

 gekromd. Het sterkst gebogen worden de stralensoorten, waarvoor 

 de brekingsindex van het medium het meest van de eenheid verschilt, 

 dat zijn die, welke in het spectrum ter weerszijden nabij de absorptie- 

 lijnen thuis behooren. Dit licht verspreidt zich dus in den regel in 

 méér verschillende richtingen door de ruimte, en in den speet roscoop 

 zal een kleiner gedeelte ervan worden opgevangen dan van licht, 

 waarvoor de brekingsindex nader bij de eenheid gelegen is. 



In een absorptiespectrnm moet derhalve steeds op bepaalde plaatsen 

 licht ontbreken tengevolge van dispersie in den absorbeerenden damp, 

 daar deze wel nimmer volmaakt homogeen zal zijn. De bedoelde 

 donkerder plaatsen in het spectrum zullen wij aanduiden door den 

 naam dispersie-banden. Zij vallen uit den aard der zaak gedeeltelijk 

 samen met het werkelijke absorbtiegebied en kunnen dus lichtelijk 

 aangezien worden voor verbreede absorptielijnen, hetgeen dan ook 

 ongetwijfeld in vele gevallen geschied is. 



Wij zullen de eigenschappen onderzoeken, waardoor de dispersie- 

 banden zich onderscheiden van absorptiebanden. 



De kromming die een lichtraal van bepaalde golllengte in eenig 

 punt van een niet homogene middenstof ondergaat, hangt niet slechts 

 af van het verval der optische dichtheid daar ter plaatse, maar ook 

 van den hoek tusschen den straal en de niveau vlakken der dicht- 

 heid ; zij is het grootst wanneer deze hellingshoek nul is. 



Sterke afwijkingen van lichtstralen door anomale dispersie in dampen 

 kan men dus teweeg brengen, vooreerst door te werken met damp- 

 massa's waarbij in klein bestek groote dichtheidsverschillen voorkomeu, 

 zooals in de electrische lichtboog *), maar ook door, bij matige 

 dichtheidsverschillen in den absorbeerenden damp, het licht lange 

 banen in dezen te doen afleggen zooveel mogelijk onder zeer kleine 

 hoeken met de dichtheidsniveavix. 



Deze laatste methode heb ik verkozen, vooral ook met het oog op 

 de uitgebreide toepassing die men van de verschijnselen, welke zich 

 daarbij voordoen, maken kan ter verklaring van talrijke bijzonder- 

 heden in de spectra van hemellichamen 2 ). 



b H. Ebert, Boltzmann Festschrift, S. 448. 



~) Het abnormale zomiespectrum van Hale ; de eigenaardige lichtverdeeling, die 

 ook in gewone omstandigheden vele verbreede Fraunhofersclie lijnen vertoonen ; 

 de veranderingen in het gemiddelde vlekkenspectrum, die de elfjarige periode vol- 

 gen, al deze verschijnselen konden volgens het hier bedoelde beginsel gemakkelijk 



