(45) 



is verschoven. Dit is dus een feit! Schrijver grondt daarop even- 

 wel de hypothese, dat de ijsbeweging in haar geheel niet van N.O. 

 naar Z.W. heeft plaats gehad, zooals nog altijd algemeen wordt 

 aangenomen, doch van N.W. naar Z.O., zoodat het punt van uitgang 

 niet in Scandinavië, maar in Schotland moet gezocht worden. Het 

 komt mij nu voor, dat hier een e sterke wanverhouding is tusschen 

 het belang van het waargenomen feit en dat van de hypothese." 



Verder zegt hij aan het slot : 



„Om de verklaring te vinden van het verschuiven van het kwart- 

 sietblok te Eksloo, over eenen afstand van anderhalve centimeter 

 behoeven wij dus niet Schotland als uitgangspunt der ijsbeweging 

 aan te nemen, maar kunnen bij de oude meening blijven." 



Tot zoover Dr. Lorié. 



Ik wensch ou er aan te herinneren, dat het geenszins dat ééne 

 door hem genoemde feit is, waarop ik ,,de hypothese" grond, dat 

 de ijsbeweging van N.W. naar Z.O. ,, heeft plaats gehad", en dat ik 

 ook volstrekt niet beweerd heb, dat het uitgangspunt der ijsbeweging 

 niet in Scandinavië, maar in Schotland moet gezocht worden. In 

 den Engelsehen tekst mijner mededeeling, waarnaar Dr. Lorié verwijst, 

 wordt niet gesproken van een hypothese, doch van een supposition 

 en deze gaat uit van de geheele beschouwing van de structuur en 

 wijze van ontstaan van den Hondsrug. Meer bijzonder hebben op 

 die supposition betrekking 27 2 bladzijden van den 10 bladzijden 

 grooten tekst der beide stukken mijner mededeeling, namelijk vanaf 

 pag. 99 (midden) tot pag. 101 (onderaan). De eenige volzin, en wel 

 voorkomende in het midden van die uiteenzetting van 2 1 / 2 bladzijden, 

 door welken de onderlinge verschuiving der stukken van het be- 

 doelde kwartsietblok in betrekking wordt gebracht tot de richting 

 der ijsbeweging, (pag. 100, eind der tweede alinea) luidt: ,,Now with 

 this supposition perfectly agrees the at first sight paradoxical direction 

 of motion as derived from the shifted boulder of quartzite." 



En wat betreft het uitgangspunt der ijsbeweging, op pag. 101 van 

 den bedoelden Engelschen tekst wordt zeer beslist Scandinavië als uit- 

 gangspunt der ijsbeweging aangenomen, terwijl van de mogelijkheid 

 ("it might be possible, at least") eener deviatie van den Scandina- 

 vischen ijsstroom in zuidoostelijke richting, veroorzaakt door den 

 Schotschen ijsstroom, gesproken wordt. 



Dat de afstand, waarover de beide stukken van het kwartsietblok 

 in den grond van elkander zijn geperst in geen verhouding behoeft 

 te staan tot de bewegingsgrootte van het ijs daarboven behoeft wel 

 geen betoog. 



Haarlem, 26 Mei 1904. 



