(89) 



deze stoffen waarschijnlijk is (daargelaten of reuk voor stoffen waarin 

 moleculen als S, As, enz. voorkomen wellicht ook op intra-atomistische 

 verhoudingen kan berusten) zal dus nooit meer clan de, als ver- 

 brandingswarmte gegeven, energiehoe veelheid voor de verschaffing 

 van een reukprikkel in aanmerking komen. 



De verbrandingswarmte voor de vier eerste stoffen zijn bekend en 

 respectievelijk per milligram 5.7, 1.5, 7.5 en 9.3 gram-calorie; die 

 van ionon is niet bekend, maar wordt scbattenderwijs op 9.6 gram- 

 calorie gesteld. Dan bedragen de hier in aanmerking komende hoe- 

 veelheden energie (voor de in 0.2 cub. cm. vervatte reukstofhoeveel- 

 heid) voor : 



methyl-alkohol 14443 Erg. 



mierenzuur 7460 Erg. 



aceton 2520 Erg. 



campher 3.9 Erg. 



ionon 0.008 Erg. 



Pogingen om na te gaan hoeveel van deze reukstoffen in het 

 reukslijmvlies worden geabsorbeerd mislukten tot dusverre. Noch in 

 olie, noch in zenuwzelfstandigheid, vermochten we b.v. een ruik- 

 bare hoeveelheid ionon terug te vinden, wanneer zij eenigen tijd 

 met een ionon-athmospheer in aanraking waren gelaten. Vermoede- 

 lijk is het dus slechts uiterst weinig wat wordt opgenomen. Boven- 

 dien volgt uit de opmerkelijk verschillende mate, waarin onderling 

 verwante stoffen geurkracht ten toon spreiden l ), dat slechts een 

 uiterst klein deel der intra-moleeulaire energie olfacto-chemische 

 werking ontvouwt. Men mag dus wel aannemen, dat later ook hiel- 

 de minimale prikkel in de zenuweindiging van de orde van den 

 lichtprikkel of nog minder zal blijken. 



Quantitatief berekend is dus onder de rechtstreeksere natuurlijke 

 zenuwprikkels op dit oogenblik alleen de lichtprikkel. Indien men 

 overweegt, dat hetgeen wij in het bovenstaand als van de orde van 

 10~ 10 Erg hebben leeren kennen, is een minimale prikkel op een 

 klein veldje van het netvlies, ter uauwernood 0.002 D mm. groot, 

 terwijl het geheele netvliesrood bevattende oppervlak door König op 

 700 D mm. wordt gesteld; indien men dan verder bedenkt, dat het 

 zonlicht te Marseille door Fabry 2 ) op 100.000 kaarsen wordt geschat 

 en dit toestroomt in het oog niet onder een hoek van 23', waar- 

 onder het Hefner-lampje werd gezien, maar van alle zijden uit het 



i) Onderzoekingen Physiol. Lab. d. Utrechtsche Hoogeschool (5) IV. p. 232. 

 Chloroform, bromoform, jodoform hebben een specifieke geurkracht, die zich on- 

 derling verhoudt als 1 : 69 : 153 °24. 



2) Gompt. Rend. 7 Dec. 1903. 



