(98) 



boven het kritisch raakpunt van de met vloeistof coëxisteerende damp- 

 lijn ligt en daardoor de retrograde condensatie in het metastabiele 

 gebied valt, inplaats van retrograde condensatie, retrograde stolling moet 

 optreden en wel een retrograde stolling, die sterker is dan de retrograde 

 condensatie zon geweest zijn. Loopt de driephasendruklijn jnist door 

 het kritisch raakpunt, dan is retrograde stolling niet meer noodzakelijk. 

 Het vorige samenvattende, komen wij dus tot het besluit, dat ge- 

 geven het geval, dat de plooipuntskromme de oplosbaarheidskromme 

 ontmoet, men op zeer eenvoudige wijze de noodzakelijkheid van het 

 optreden der retrograde stolling bij p en q kan bewijzen. 



Hierbij dient echter direct opgemerkt te worden, dat, zooals straks 

 besproken zal worden, ook tusschenp en q retrograde stoJling optreedt. 

 Ook dit wordt door de theorie geëischt, doch kan alleen langs 

 mathematisch en weg worden bewezen 1 ). 



Keeren we nu weer terug tot Fig. 2, dan moet nog opgemerkt 

 worden, dat de lijn q b, die de plooipunten der verschillende p-A'-lussen 

 vereenigt, zeer steil loopt en voor zoover zij is waargenomen, even- 

 wijdig is aan het eerste deel der plooipuntskromme a p. Dit verloop 

 zal echter naar hoogere temperatuur wel veranderen, want bezit de 

 plooipuntskromme, hetgeen waarschijnlijk is, een maximum, dan moet 

 ook de projectie van de plooipuntskromme op het jj-x- vlak een maxi- 

 mum vertoonen. 



De ^-doorsneden bene- 

 den de temperatuur 203° 

 zijn in fig. 2 niet aangeven, 

 daar de schaal te klein is 

 om het bijzondere goed te 

 doen uitkomen. Daarom is 

 dit gedeelte van Fig. 2 nog 

 eens afzonderlijk op groo- 

 p tere schaal weergegeven in 

 Fig 4. 



In overeenstemming met 

 het zooeven besprokene zien 

 we, dat, terwijl bij 200° geen 

 retrograde condensatie voor- 

 komt, inplaats daarvan retro- 

 grade stolling is opgetreden. 

 Spoedig verandert hier echter 

 Fig^ 4a. de ligging, want bij 196° kon 



reeds retrograde condensatie worden geconstateerd. 



l ) van der Waals, 



c. 



