( 103 ) 



(des te meer hoe droger het is) eene intramoleculaire verschuiving 

 ondergaat en in ^-phenolsulfouzuur overgaat; een ander isomeer 

 ontstond niet. Men heeft dus C 6 N 5 OS0 3 K -»p.C 6 H 4 .OH.S0 3 K. Het 

 natriumzout geeft reeds bij lagere temp. (± 130°) dezelfde omzetting. 



Met het doel om van deze verschuiving eenige nadere bijzonder- 

 heden vast te stellen, vooral om te trachten de snelheid .der trans- 

 formatie van het eene vaste zout in het isomeer te bepalen, werden 

 de proeven van Baümann onder groote voorzorg en in 't luchtledige 

 herhaald. Het gebruikte zout was zeer zuiver. Het bleek nu evenwel, 

 dat, indien men het zout trapsgewijze verhitte in een luchtledige 

 buis, waaraan een met zwavelzuur gevulde bol voorzien van een 

 kraan was aangebracht, eene temperatuur van 260 c kon worden 

 bereikt zonder dat de isomerisatie plaats vond. Het uiterlijk en de 

 eigenschappen van het zout waren niet veranderd en in zijne waterige 

 oplossing kon door middel van basisch loodacetaat de afwezigheid 

 van o- of ^-phenolsulfonzuur gemakkelijk worden bewezen. Deze 

 proef werd met een ander praeparaat met hetzelfde resultaat een 

 paar maal herhaald. 



Het bleek verder, dat, indien het zout niet volkomen droog was, 

 er ontleding in phenol en zuur kalium sulfaat plaats had, terwijl nu 

 tevens phenolsulfonzuur zout ontstond. Werd verder het volkomen 

 droge zout in eene buis ingesmolten (en dus niet in het luchtledige 

 en bij aanwezigheid van zwavelzuur) verhit op ±170° dan had het 

 isomere zout zich wel gevormd. 



Uit deze proeven volgt, dat de vorming van />-phenolsulfonzure 

 kalium blijkbaar afhangt van de aanwezigheid van hoogst geringe 

 hoeveelheden eener vreemde stof, welke bij de eerste proeven niet 

 ontstaat of wel direct in 't zwavelzuur overgaat. Het lag voor de hand 

 hierbij te denken aan S0 3 , aan phenol of aan water. Werd het phenyl- 

 kaliumsulfaat vooraf met een weinig HKS0 4 , K 2 S 3 G 7 of C 6 H 5 OH 

 gemengd, goed gedroogd en in het luchtledig verhit, dan bleek wer- 

 kelijk een deel Aan het zout te zijn omgezet en tevens ontleed; 

 een groote hoeveelheid was echter onveranderd gebleven. Ook bij 

 een praeparaat, hetwelk door staan aan de lucht iets was ontleed, naar 

 phenol rook en daarna boven zwavelzuur in vacuo was gedroogd, trad 

 bij verwarming op 160—170 de omzetting op. Werd het echter eerst 

 herhaalde malen uit water omgekristalliseerd en zorgvuldig in vacuo 

 gedroogd dan kon het weer op hoogere temperatuur, zonder eenige 

 verandering te ondergaan, worden verhit. 



Baümann's waarneming dat het droge zout aan de lucht schijnbaar 

 plotseling en zeer snel zich ontleedt onder vorming van phenol en 

 sulfaat heb ik bevestigd gevonden. Ik meen dit verschijnsel te moeten 



