( 112 ) 



echter worden dat het spec. gew. van het systeem hydrazine -f- water 

 (bij 15°) slechts weinig van de eenheid verschilt (voor N 2 H 4 + H 2 O 

 ongeveer 5 °/ hooger). De vorm der krommen, welke men met 

 behulp der waarden voor den relatieven wrijvingscoëfficient zou 

 kunnen construeeren, zou dus slechts weinig verschillen van den 

 boven gegeven. 



Opgemerkt moge nog worden, dat, hoewel de viscositeit voor de 

 samenstelling van ongeveer 1 mol. N 2 H 4 -f- 1 mol. H 2 O het grootst 

 is l ), het maximum bij 0° blijkbaar bij een andere samenstelling 

 behoort als bij 25°. Ook is het opvallend dat voor zuivere hydrazine 

 het verschil in viscositeit bij 0° en bij 25° belangrijk kleiner is dan 

 voor water ; bij 25° is de viscositeit voor cle twee zuivere vloeistoffen 

 ongeveer even groot. 



Kristallografie. — De Heer Fkanchimont biedt eene mededeeling 

 aan van den Heer F. M. Jaeger: ,, Over het behoud der kristal- 

 .symmetrie bij substitutie van isomorfe, plaatsings-isomere deri- 

 vaten der benzol-reeksf' 



(Mede aangeboden door den Heer Bakhuis Roozeboom). 



Indertijd werd door mij bij onderzoek naar den samenhang tiisschen 

 molekulaire en kristallografische symmetrie van plaatsings-isomere 

 benzolderivaten 2 ), aangetoond, dat van de zes mogelijke, isomere 

 tribroomtoluolen, het 1-2-4-6-, en het 1-2-3-5-clerivaat, eene aan 

 identiteit grenzende isomorfie vertoonen. Ik heb toen getracht den 

 gelijksoortigen molekulairen bouw dezer twee lichamen te verklaren, 

 door te wijzen op de analogie van (C£T 8 )-gToep en jBr-atoom op de 

 plaatsen 1 en 2, voornamelijk in ruimtelijk opzicht. De geringe ver- 

 schillen in kristalvorm, smeltpunt, etc. zijn clan het gevolg van het 

 toch in elk geval bestaande onderscheid tusschen CH % en Br. 



Men kan zich nu afvragen, hoe het in beide molekulen zal staan 

 met b.v. de substitueerbaarheid der beide overblijvende ff-atomen 

 der kern. Merkwaardigerwijze blijkt nu, dat, wat betreft de substi- 

 tutie door (A 7 2 ), beide 77-atomen in elk der beide isomeren volkomen 

 gelijkwaardig zijn, en wat nog opvallender is, — dat die substitutie 

 de molekulaire symmetrie van beide molekulen niet merkbaar 



] ) Dit geldt ook voor de dichtheid, 1. c. 



~) Jaeger, Kristallografische en Molekulaire Symmetrie van plaatsings-isomere 

 Benzolderivaten. Proefschrift. Leiden 1903. pag. 157 — 164; 173-174; 190—198; 

 208—209. 



