( 142 ) 



Een andere, zeer kenmerkende eigenaardigheid van elke reeks 

 afbeeldingen, die kort na elkaar verkregen werden met verschillende 

 lichtsoorten uit de omgeving der calciumlijnen, is deze: In licht, op 

 grootere afstanden van de centrale lijn thuisbehoorende, schijnt de 

 structuur van het zonnebeeld fijner en scherper geteekend te zijn, 

 vertoont zij meer détails; nadert men de centrale lijn, dan verdwijnen 

 sommige lichtplekjes, maar andere nemen sterk in omvang toe, vooral 

 die, welke gelegen zijn in de nabijheid van zonnevlekken; daarbij 

 worden hunne omtrekken minder scherp, zoodat ten slotte het geheele 

 beeld den indruk geeft van een grovere en meer wazige structuur l ). 



Hale en Ellerman meenen dat hetgeen men in die opeenvolgende 

 fotografieën waarneemt, betrekking heeft op telkens hoogere niveaux 

 en besluiten daaruit tot een boom-achtige gedaante van de ealcium- 

 massa's. Een schematische teekening daarvan geeft W. S. Lockyer 

 in Nature n°, 1800. 



Tegenover deze verklaring stellen wij de volgende: 



De grootte der divergentieverandering, die een straienbundel ten- 

 gevolge van de aanwezigheid van calciumdamp in onze structuur 

 van discontinuiteitsoppervlakken en wervels ondergaat, hangt — 

 behalve natuurlijk van de hoeveelheid calcium in het gasmengsel — 

 nog af van twee omstandigheden: 1°. van de ligging der beschouwde 

 lichtsoort in het spectum met betrekking tot de absorptielijnen, en 2 Ü . 

 van de steilheid der dichtheidsgradiënten in het mengsel op den weg- 

 dien de bundel doorloopt. 



Kiezen wij nu een lichtsoort, juist even binnen den donkeren band 

 H 1 of K x gelegen, dan verschilt voor deze de brekingsindex slechts 

 weinig van de eenheid. Er zijn dus zeer groote ongelijkheden in de 

 dichtheid noodig om de bundels merkbare divergentieveranderingen te 

 doen ondergaan. Dergelijke groote ongelijkheden kunnen wel is waar 

 op vele plaatsen voorkomen, maar in den regel natuurlijk slechts 

 over kleine uitgestrektheden. Vandaar de fijne en vrij scherp geteekende 

 structuur die het zonnebeeld in deze straling vertoont. 



Ligt de gekozen stralensoort een weinig nader bij de absorptielijn, 

 dan moet in ieder geval de lichtvercleeling in het beeld anders uit- 

 vallen ; immers wanneer op een bepaalde plaats van de schijf een 

 smalle bundel van de eene lichtsoort een zekere mate van divergentie 

 bezit, moet een bundel van een naburige lichtsoort noodzakelijk een 

 grootere of kleinere divergentie vertoonen. Zoo laat het zich verklaren 

 dat lichte of donkere punten, op de eene fotografie voorkomende, 

 in de andere ontbreken kunnen. 



!) Zulke serieën van opnamen vindt men in Publications of the Yerkes Obser- 

 vator}', Vol. 111, Part. I, PI. V, VI, X, XI, XII, XIII. 



