( 144 ) 



den spectroheliograaf op verschillende plaatsen dezer banden worden 

 ingesteld. Werd met behulp van een buigingsrooster de dispersie 

 van het instrument vergroot, dan bleek het mogelijk te zijn ook 

 fotografieën van de zon te verkrijgen met licht dat geheel binnen 

 de sterkst verbreede lijnen van waterstof of van ijzer gelegen was. 

 . De beelden in H 5 - of Hy-licht bijv. vertoonden nu eveneens een 

 vlokkige structuur, die echter in menig opzicht verschilde van de 

 structuur der zonnebeelden in H- of K-licht. Hale en Ellerman 

 vonden daarin aanleiding tot liet onderscheiden van ,, waterstof- floc- 

 culi". Deze komen dan, wat ligging en vorm betreft, in groote 

 trekken, doch niet in de détails, overeen met de calcium-flocculi van 

 het zoogenaamde H 2 - of K a -niveau ; zij hebben evenals de laatste een 

 meer Avazig karakter, in tegenstelling met de scherpere teekening in 

 H r of Klucht; maar de meest in het oog vallende bijzonderheid is 

 dat zij donker zijn juist op de plaatsen ivaar de calcium-jïoecidi de 

 grootste helderheid bezitten, en omgekeerd. Slechts hier en daar, in 

 de onmiddellijke omgeving van zonnevlekken, komen, kleine lichte 

 waterstof-flocculi voor die met lichte calcium-tlocculi samenvallen. 



Hale en Ellerman doen nauwelijks een poging om al deze feiten 

 met elkander in verband te brengen, zoo raadselachtig schijnt, uit 

 hun oogpunt beschouwd, de samenhang. 



Veel begrijpelijker wordt de zaak zoodra wij slechts vooropstellen 

 dat ook bij de waterstof-lijnen cle verbreedingen niet aan absorptie, 

 maar aan dispersie moeten worden toegeschreven. 



Voor de lichtsoorten binnen het gebied dezer smallere dispersie- 

 banden is namelijk de straalkromming in cle zonnegassen over het 

 geheel genomen zwakker dan voor die uit cle omgeving cler H- en K- 

 lijrien. Zelfs in de krachtige wervelingen nabij zonnevlekken komen 

 dus slechts bij uitzondering gedeelten voor, waarvan cle buisvormige 

 structuur voldoende uitgesproken is om het licht uit cle naaste omge- 

 ving cler waterstoflijnen bijéén te houden op de wijze, zooals dit in 

 al cle groote zoogenaamde calcium-flocculi met het H 2 - en K 2 - 

 Jicht geschiedt, Er kunnen derhalve maar weinig plekken in de 

 heldere calcium-flocculi worden aangetroffen, waar óók cle fotogra- 

 fiën in H 5 - of H v -licht heldere punten doen zien. De overige deelen 

 der lichte calcium-flocculi correspondeeren met die gedeelten der 

 gasmassa waar cle dichtheidsverschillen — hoewel iets minder groot 

 — toch nog zeer aanmerkelijk zijn ; maar terwijl in die structuur 

 de H 2 -stralen herhaaldelijk buigen en dus in zekere mate bijeenge- 

 houden worden, ondergaan de (minder sterk gekromde) H /S -stralen 

 daar juist een krachtige uiteenspreicling, waardoor donkere partijen 

 m het zonnebeeld moeten ontstaan. Buiten cle heldere calcium-floc 



