( 156 ) 



Natuurkunde. - De Heer van der Waals biedt eene mededeeiing 

 aan van den Heer Gr. O. Gerrits over: „Px-lijnen van mengsels 



van aceton en aethyJaether en van tetrachloorkoolstof en aceton 



bij o° Gr 



(Mede aangeboden door den Heer P. Zeeman). 



Naar aanleiding van de onvoldoende overeenstemming, door Cunaeus 1 ) 

 gevonden tusschen de door van der Waals 2 ) in zijn theorie afgeleide 

 betrekking tusschen de dampspanning boven een mengsel van twee 

 vloeistoffen, de moleculaire samenstelling van den damp en die v^an 

 de vloeistof, werd het onderzoek daarnaar nog eens ter hand ge- 

 nomen volgens dezelfde methode, die door Cunaeus gebruikt was 

 en met dezelfde stoffen, aceton en aethylaether. Later werden nog, 

 ook op dezelfde wijze, mengsels van tetrachloorkoolstof en aceton 

 onderzocht. 



Het was nl. gebleken, dat aan de methode van onderzoek ver- 

 beteringen waren aan te brengen. 



Door middel van de bepaling van het brekend vermogen vanden 

 damp, zoowel van de zuivere stoffen als van de mengsels, werd de 

 moleculaire samenstelling van den damp met behulp van den regel 

 van Biot en Arago bepaald. 



Die bepaling van het brekend vermogen geschiedde volgens de 

 door Cunaeus 3 ) gevolgde methode van Lord Rayleigh 4 ). 



Rayleigh vergelijkt het gas, waarvan hij het brekend vermogen 

 bepalen wil, steeds met droge, koolzuurvrije lucht. Hij zorgt ervoor, 

 dat het gas en de lucht beide in zoodanige omstandigheden verkeeren, 

 dat hun brekingsexponenten in die omstandigheden gelijk zijn, w T at 

 met behulp van een Frannhofersch diffractieverschijnsel beoordeeld 

 kon worden. Deze gelijkheid van brekingsexponenten wordt verkregen 

 door den druk der beide gassen te. regelen. Met behulp van een 

 kathetometer en den barometer wordt de druk bepaald, en uit beide 

 drukken het brekend vermogen van het gas. 



Dit wordt nu toegepast op mengsels van dampen, die met vloeistof- 

 mengsels coëxisteeren. De druk der lucht, waarvan het brekend 

 vermogen met dat van den damp vergeleken wordt, wordt zoo ge- 

 regeld, dat de damp en de lucht in omstandigheden verkeeren, 

 waarin hun brekingsexponenten gelijk zijn. 



1 ) Cunaeus, Proefschrift, Amsterdam, 1900, blz. 47 — 51. 



2 ) van der Waals, Arch. Néerl. 24, blz. 44 ; Gontinnitat des gasf. und fluss. 

 Zustandes II, blz. 187. 



») Cunaeus, Proefschrift, blz. 4—6. Versl. K. A. v. W. 30 Sept. 1899, blz. 192. 

 4 ) Rayleigh, Proc. Roy. Institution, Vol. XV, Part. 1, pag. 1 ; Proc. Roy. Soc. 

 Vol. 59, blz. 201. 



