( 157 ) 



Uit de verhouding der drukken is dan het moleculair brekend 

 vermogen van den damp (of van het dampmengsel) te bepalen ; de 

 regel van Biot en Arago geeft dan de samenstelling van het damp- 

 mengsel, .r 2 . 



De dampdruk is natuurlijk ook bekend. De samenstelling der 

 vloeistoffen werd verkregen door de oorspronkelijke hoeveelheid in 

 den toestel gebrachte vloeistof te wegen, en deze te verminderen met 

 het gewicht van de hoeveelheid der beide stoffen in den damp. 



De opstelling kwam in hoofdzaak overeen met die van Cunaeüs. 

 Ze was eene modificatie van eene, door Fraunhofer aangegevene, 

 berustende op de interferentie van licht, dat door twee verticale, 

 parallele lichtspleten wordt doorgelaten, nadat het door twee even lange, 

 door spiegelglazen platen afgesloten buizen gegaan is. Door het 

 objectief van een verrekijker wordt het geconvergeerd en het zoo 

 ontstane diffractie verschijnsel met een oculair, bestaande uit twee 

 cylinderlensjes, waargenomen. In de eene der genoemde buizen bevindt 

 zich de damp, in de andere lucht of droog koolzuur, waarvan het 

 brekend vermogen bekend is, en waarvan nu de druk zoo gere- 

 geld wordt, dat het diffractieverschijnsel de plaats inneemt, die het ook 

 ingenomen zou hebben, indien beide buizen met hetzelfde gas onder 

 dezelfde omstandigheden gevuld waren geweest. 



Beide buizen waren verbonden met open manometers en een 

 inrichting om den druk der lucht te verhoogen of te verlagen. 



De verbeteringen, die aangebracht werden, waren in hoofdzaak 

 de volgende : 



1°. De beide stoffen, die bij de bepaling dienst deden, werden in 

 twee aparte buisjes ingesmolten, zoodat bij ieder ervoor gezorgd kon 

 worden, door de vloeistof onder verlaagden druk te doen koken, dat 

 zooveel mogelijk de lucht uit de vloeistof verwijderd werd. 



Door Kohnstamm l ) is aangetoond, dat de wijze van vullen der 

 buisjes fouten kan doen ontstaan in de bepaling van de dampspan- 

 ning, ook wanneer die buisjes niet als bij Cunaeüs met een mengsel, 

 maar zelfs met één enkele stof gevuld zijn. 2 ) 



2°. Door een glazen spiraal aan te brengen tusschen den bol, 

 waarin de fleschjes gebracht werden, en de waarnemingsbuis kon de 

 bol vrij hevig geschud worden, waardoor onvoldoende menging der 

 vloeistoflagen voorkomen werd. 



3 Ü . Het verschil in voorkomen tusschen eenige opvolgende strepen 



1 ) Kohnstamm, Proefschrift, Amsterdam, 1901, blz. 170—180. 



2 ) Hoe moeilijk het is de stof zuiver en luchtvrij te krijgen, is nog onlangs weer 

 door Teichner, Ann. der Phys. 13, blz. 603 opgemerkt. 



