( 184 ) 



Wegvlak nagenoeg loodrecht zon staan op de groote as van een zeer 

 gestrekte ellipsoïd (,,a prolate ellipsoid") binnen welker oppervlak 

 alle zichtbare nevelvlekken gelijkelijk verdeeld zijn. 



Deze theorie berust op de onderstelde symmetrische verdeeling der 

 nevelvlekken ten opzichte van den Melkweg. Ook Baüschinger (V. J. S. 

 24, p. 43) en Stratonoff namen, zulk een symmetrie aan. Stratonoff 

 onderstelt in de eerste plaats, dat de hemel van de noordpool tot 

 d — 20° gelijkmatig op nevelvlekken doorzocht is (t. a. pi. p. 43); 

 ten tweede — evenals zijn voorgangers deden — ■ dat de feitelijk 

 waargenomen vermindering van het aantal nevelvlekken tusschen 

 ongeveer — 50° en de zuidpool van den Melkweg toegeschreven 

 moet worden aan de onvolledigheid der waarnemingen, in het zuide- 

 lijk halfrond verricht. 



In hetgeen hier volgt zal betoogd w r orden, dat Stratonoff's eerste 

 onderstelling zeker onjuist, de tweede bij den tegen woordigen stand 

 onzer kennis ongerechtvaardigd en overigens niet waarschijnlijk is. 



Dat het nevelvlekken-materiaal van de noordpool tot é — 20° met 

 gelijkmatige volledigheid bijeengebracht zou zijn, gelijk uit Stratonoff's 

 eerste onderstelling zou volgen, kan, afgezien van het ontbreken 

 eener stelselmatige Durchmusterung, reeds niet 't geval zijn wegens 

 de groote belemmering die de atmosferische absorptie in de ver van 

 het zenith gelegen streken moet teweegbrengen bij het opsporen van 

 zoo zwakke voorwerpen als nevelvlekken. In Lord Rosse's teleskoop 

 is bijv. de groote Omega-nevel, M. 17, nooit goed waargenomen 

 kunnen worden, hoewel deze slechts op - 16° ligt. (Dreyfr, Trans. 

 Dublin Soc, N. S. II p. 151). 



Vervolgens is ook de onvolkomen duisternis der zomernachten op 

 de betrekkelijk hooge breedten in het noordelijk halfrond, waarin 

 de nevelvlekken-Avaarnemingen grootendeels gedaan zijn, een omstan- 

 digheid die het aantal gecatalogiseerde vlekken in de dan boven 

 onzen gezichtseinder komende zuidelijke hemelstreek, veel te gering 

 moet maken in verhouding tot de tegenoverliggende aequatoriale 

 hemelstreek. 



Ik heb dienaangaande de tabellen van Bauschinger onderzocht. 

 Vergeleken werden twee even groote vakken, op overeenkomstige 

 wijze gelegen ten opzichte van den hemels-aequator en van den Melk- 

 weg, A: a 5b tot 9 h , rl -f 15° — 30°. B: a 17 h tot 21'\ ó + 15° — 30°, 



Het aantal heldere en zwakke nevelvlekken in die vakken A en B 

 geeft tabel III : 



