( 190.) 



stelsel zien wij een geringer aantal zonnen, op ontzaglijke onderlinge 

 afstanden, en voor een groot deel tot den ll den spectralen typus 

 behoorende. 



Dienovereenkomstig vinden wij binnen en buiten het eigenlijke 

 galactische gebied twee vormen van nevels. Er binnen de „groene" 

 nevels met lijnen-spectrum, soms rond en vrij scherp begrensd 

 (planetaire nevelvlekken), maar meest over ontzaglijke gebieden 

 verspreid en deze vaag oversluierend (vage nevels). In de extra- 

 galactische streken de „witte" nevelvlekken, met een doorloopend, 

 of — waarschijnlijker — gemengd spectrum; zelfstandige, meest 

 ver-uiteengelegen voorwerpen, vermoedelijk in den regel spiraal- 

 vorm ig, zeker sterker gecondenseerd dan de andere soort, 



Evenmin als ster-achtige en nevel-achtige voorwerpen volstrekt 

 te scheiden zijn, wordt met de bovenstaande onderscheiding een 

 stipte indeeling bedoeld. Maar aldus opgevat, in verband met de 

 galactophylie der groene nevelvlekken, vertoont zich de galacto- 

 phobie der eigenlijke nevelvlekken niet als iets exceptioneels; deze 

 voornaamste eigenaardigheid van de verspreiding der verschillende 

 soorten van nevelvlekken kan dan beschouwd worden als een 

 natuurlijk uitvloeisel van dezelfde oorzaak, die ons in de melkweg- 

 formaties een naar samenstelling en verspreiding ander sterrentype 

 vertoont, dan buiten den melkweg. 



Bij het onderzoek van het vraagstuk, in den titel van dit opstel 

 aangeduid, moeten in aanmerking genomen worden: 



a. De plaats van de zon in het sterrenstelsel ; 



b. De geringe zichtbaarheid van een nevelvlek, vergeleken bij 

 een, op denzelfden afstand van ons gelegen ster, waarin men zich 

 dezelfde hoeveelheid materie saamgeperst denkt. 



Voorts neem ik als vaststaande aan*: 



1. Er bestaan, behalve een geleidelijke toeneming van het aantal 

 sterren naar het melkwegvlak, werkelijke ophoopingen in de melk- 

 wegstreek ; 



2. De zon ligt in een betrekkelijk ijle plek van het melkweggebied ; 

 dus, ten aanzien van de „verspreidingstype", in een als extra- 

 galactisch te beschouwen gebied, of misschien in een overgangslaag. 

 (Vgl. Kaptkyn, Verst. IL A. v. W. 1892/93, Publ Groningen n° 11, 

 p. 32; Easton, Astr. Nadir. 3270, Seeliger, Betracht, p. 627; 

 Newcomb, Thé Stars, Chap. XX). 



Als waarschijnlijk : 



3. Het sterrenstelsel is besloten binnen een spheroïd met liet melk- 

 wegvlak als hoofdvlak (Seeliger). — Terwijl uit onderzoekingen van 



