( 200 ) 



mengsels met bekend gehalte x, van ieder de begin- en eind-con- 

 densatie-phase waar en bepaalt voor deze p eii v r dus p x n en p x Tv 

 en v x ti> v x Tc> Dit onderzoek omvat telkens de phasen in fig. 1 en 

 2 voorgesteld door h en c. Door bijeenvoeging der uitkomsten b c, 

 b' c', enz. kan men dan weer de binodale en daaruit de waarden 

 voor xi p t, % op T> vi t ,T en v op T afleiden. Met de toepassing dezer laatste 

 handelwijze op lage temperatuur in 't bijzonder bij matige druk- 

 kingen houden wij ons in deze Mededeeling bezig. 



Wel kan men bij lage temperaturen ook de eerste methode op 

 dezelfde wijze aanwenden als zij door Hartman in Med. n°. 43 (Juni '98) 

 bij gewone temperatuur is toegepast. Doch in het algemeen is de 

 analyse van een gasmengsel veel lastiger dan het bereiden van een 

 mengsel van een bepaald gehalte (o.a. met behulp van den meng- 

 toestel van Med. n°. 84 (Dec. '02), en het is moeilijk zekerheid te 

 verkrijgen, dat de afgetapte hoeveelheden damp en vloeistof dezelfde 

 samenstelling hebben als de phasen, die men door roeren in even- 

 wicht heeft gebracht. 



Het is dus van belang de moeilijkheid op te lossen, die de tweede 

 methode bij temperaturen lager dan — 43° (smeltpunt van kwik) mede- 

 brengt. Bij eene eerste proeve in deze richting mocht van het berei- 

 ken van groote nauwkeurigheid worden afgezien. Voor het beantwoor- 

 den van verschillende vragen is de door ons bereikte nauwkeurigheid 

 voldoende en voor correctierekeningen bij meer nauwkeurige bepa- 

 lingen meer dan dat. 



Wij hebben bij onze metingen gebruik 

 gemaakt van den toestel schematisch afge- 

 beeld in fig. 3, in beginsel een dubbel 

 omgebogen buis van Cailletet, aan de 

 eene zijde gedompeld in den eryostaat van 

 de temperatuur T en gevuld met een 

 bekende hoeveelheid van een mengsel van 



Fig. 3. 



bekende samenstelling x, hetwelk door op- 

 drijven van kwik bij de gewone (of hoo- 

 gere) temperatuur T" tot condensatie bij T wordt gebracht. 



Het mengsel, waarvan de hoeveelheid en het gehalte x bekend 

 is, bevindt zich daarbij slechts gedeeltelijk in het vat T op de tem- 

 peratuur van onderzoek. Een ander gedeelte bevindt zich noodzakelijk 

 in de met het eerstgenoemde vat door eene capillair verbonden buis 

 op de gewone of hoogere temperatuur Y 7 ". Dit brengt complicaties 

 mede. Niet wat het bepalen van den begindruk p vx van condensatie 

 bij het gehalte x betreft. Immers tot aan de condensatie van de 

 eerste sporen vloeistof, ten opzichte van w T elke de damp alsdan eene 



