( 204 ) 



De drukregelaar was ongeveer op den bij — 25° behoorenden druk 

 ingesteld. Een helper bewerkte met de regelkranen volgens de 

 waarschuwingen, die een andere helper naar aanleiding van de 

 thermometeraflezingen gaf, dat beide temperaturen, en dus ook hun 

 verschil, constant bleven. Dit was tot op 0.°05 te verkrijgen. 



De nauwkeurigheid, welke men in het bepalen van het dauwpunt 

 met onzen toestel bereiken kan, hangt in de eerste plaats af van het 

 temperatuurverschil in de beide cryostaten. Zij is natuurlijk des te 

 kleiner naarmate de temperatuur coëfficiënt van den begindruk grooter 

 is. Bij gegeven temperatuursverschil wordt zij des te grooter naar- 

 mate van het verschil der drukkingen bij welke de neerslag verschijnt 

 of verdwijnt. Hoe groot dit verschil is wordt mede bepaald door de 

 verlichting, en deze lijdt zeer door de twee wanden van den cryostaat. 

 Bij onze proeven bleek waarneming met het bloote oog bij zijde- 

 lingsche verlichting van den spiegel nog het best. Het verschil bewoog 

 zich tusschen grenzen, die tot 2% van den druk uitmaakten. Het 

 optische deel van de methode kan zeker nog belangrijk verbeterd 

 worden. De bereikte nauwkeurigheid zal echter in vele gevallen 

 reeds voldoende zijn. 



Natuurlijk moet men adiabatische drukverandering voorkomen. 

 Doch al dergelijke bezwaren doen zich ook voor bij bepalingen 

 bij de gewone temperatuur. Met het oog op de groote afmetingen 

 van de dampruimte a hebben wij geen roerder er in aangebracht 

 en hebben wij door langzaam te werk te gaan getracht de bezwaren 

 zooveel mogelijk te overwinnen. 



§ 5. Bepaling van den einddruk. Hiertoe wordt het mengsel na 

 het bepalen van den begindruk weder naar den volumenometer 

 teruggebracht, de dauwpuntstoestel van de staalcapillair losgemaakt 

 en in plaats daarvan de piëzometer p in ty PI. I fig. 1 en 3 aan de 

 staalcapillair cf\ bevestigd. De piëzometer bestaat uit een wijdere 

 glazen buis p b pi. I fig. 3 bevestigd aan een capillair, beide voor- 

 zien met verdeelingen en gecalibreerd. De afmetingen worden ge- 

 kozen in verband met de hoeveelheden gas met welke men onge- 

 veer de metingen wil verrichten. Zijn deze vastgesteld zoo moet de 

 juiste hoeveelheid gas met welke de piëzometer bij een geschikten 

 stand van het kwik, in de persbuis b, tot dicht bij de monding van 

 de capillair met vloeistof wordt gevuld, voor elke bepaling door een 

 voorloopige proef worden bepaald. 



Het evenwicht der phasen in p wordt verkregen met behulp van 

 een magnetischen roerder q bewogen door de klos S. De onmiddellijke 

 werking van deze klos is niet voldoende om den roerder krachtig 

 door den vloeistof spiegel heen en weer te trekken. Tegelijk met 



