X 288 ) 



En de samenwerking dezer beide invloeden heeft een beweging ten 

 gevolge, die of geheel nauwkeurig of met slechts geringe afwijkingen 

 uitgedrukt wordt door een eenvoudige exponentieele functie. De 

 weerstand der lucht- of vloeistofdemping zoowel als die der electro- 

 magnetische demping oefenen op de beweging van een voorwerp 

 met een zekere massa juist denzelfden invloed uit als de geleidings- 

 weerstand op de electriciteitsbeweging bij de lading of ontlading van 

 een condensator. 



Evenwel kan een eenvoudige beschouwing leeren, dat de toevoeging 

 van een condensator aan den galvanometer niet steeds een gevolg 

 heeft op de bewegingen der snaar, overeenkomstig aan het gevolg 

 van een vergrooting der dempende invloeden, die wij r hebben 

 genoemd. 



Immers werkt de toevoeging van den condensator als een tijdelijke 

 verandering der aangewende kracht. En de wijze, waarop de kracht 

 van oogenblik tot oogenblik wordt vermeerderd of verminderd, wordt 

 daarbij niet — evenals de mechanische en electromagnetische demping 

 door de beweging der snaar, maar door het product van gelei- 

 dingsweerstand en capaciteit, w' c = T, bepaald. 



Bij de toepassing der condensatormethode kan de aard der snaar- 

 beweging dicht bij het grensgeval der aperiocliciteit slechts door een 

 min of meer samenstelde formule worden weergegeven. Ik heb het 

 daarom nagelaten om voor dit grensgeval de waarde van T te be- 

 rekenen en aan directe experimenteele bepalingen de voorkeur gegeven. 



Als voorbeeld mogen hier eenige krommen worden gereproduceerd, 

 die de snaarbeweging in het bedoelde grensgeval nader demonstreeren l ). 

 De Figuren 4, 5 en 6 der plaat zijn genomen met dezelfde snaar 

 als de vorige figuren. Voor de draadverbindingen herinneren wij aan 

 de tekstfig. 2. De uitslag is thans 30 mM. Weder is absc. 1 mM. 

 == 0,002 sec. en Ordin. 1 mM. — 2 X 10~ 7 Amp. 



R = 1300 Ohm. 



B = 27 „ 



Wi = 8600 ,, , waaruit berekend wordt, dat 



W u = 1327 en zo' = 1148 Ohm. 



In werkelijkheid speelt hier echter de demping door mechanische wrijving een veel 

 grooter rol. Zie Pflüger's Arch. f. d. ges. Physiol. Bd. 79, S. 1. 1900; en „Onder- 

 zoekingen 11 Physiol. Laborat. Leiden, 2e Reeks, 4. 



ï) De gereproduceerde photogrammen der hier achter gevoegde plaat kunnen de 

 krommen niet in fijne bijzonderheden nauwkeurig weergeven. Ik stel daarom 

 gaarne directe photographische afdrukken der oorspronkelijke negatieven voor be- 

 langstellenden op aanvrage beschikbaar. 



