( 291 ) 



komstige resultaten op : bij strakke spanning wordt een gering be- 

 drag, bij een slappere snaar een grooter bedrag van w'c vereischt, 

 om eventueele oscillaties te doen verdwijnen. 



Houdt men w' onveranderd, dan heeft men in een condensator 

 uit den handel, waarin men met behulp van stoppen verschillende 

 capaciteiten schakelt — op de wijze van de weerstanden in een 

 weerstand sbank — een gemakkelijk middel om den graad der 

 gewenschte demping nauwkeurig te regelen. En het mag merk- 

 waardig heeten, dat men met des te minder van het dempende 

 middel kan volstaan, al naar mate de oscillaties verder over het 

 nulpunt heenslaan en langer aanhouden, en dus de behoefte om te 

 dempen grooter is. Het verschijnsel, dat men ■ — zonder eenige 

 wijziging in de overige omstandigheden te brengen — alleen door 

 een vermindering van spanning, d. i. — wanneer de uitslag onver- 

 anderd blijft — door een verkleining van de bewegende kracht een 

 aperiodische beweging in een oscilleerende overvoert, staat geheel 

 op zich zelf, en is, voor zoo ver mij bekend is, electrisch zoowel 

 als mechanisch zonder analogon, evenmin in wetenschappelijke instru- 

 menten als in de industrie of techniek. 



Wij wenschen thans nog eenige metingsresultaten mede te deelen, 

 die, hoewel zij het gemis van een eenvoudige formule niet kunnen 

 vergoeden, toch kunnen bijdragen om de methode in haar gebruik 

 beter te leeren kennen. 



1. Vermeerdert men de reeds aanwezige dempende invloeden, bijv. 

 versterkt men de electromagnetische demping door den weerstand in 

 de galvanometerketen te verminderen, dan kan men bij denzelfden 

 kwartsdraad en bij onveranderde spanning met een geringer bedrag- 

 van T volstaan, om de grenswaarde van aperiodiciteit te verkrijgen, 



2. Brengt men cle verandering in de electromagnetische demping- 

 in rekening, die veroorzaakt wordt door wijziging in het bedrag van 

 W u , dan is het verder onverschillig, hoe men de afzonderlijke 

 factoren w' en c kiest. Als hun product w'c — T slechts een onver- 

 anderd bedrag behoudt, zal ook de dempende invloed ongewijzigd 

 blijven. Deze wordt dus alléén door het product T bepaald. 



B. Is de beweging van den kwartsdraad oscilleerend en past men 

 de condensatormethode toe, beginnende bij kleine bedragen van Ten 

 geleidelijk opklimmend totdat de grenswaarde der aperiodiciteit wordt 

 verkregen, dan zal men waarnemen, dat de vergrooting van T niet 

 steeds een regelmatige vermeerdering der demping tengevolge heeft. 

 Vooral bij zwakke kwartsdraadspanning, waarbij toch reeds niet 

 meer dan een paar kleine slingeringen voorkomen, ziet men een 



